این رساله مقاله‌ای است که حضرت آیة اللَه حاج سیّد محمّد محسن حسینی طهرانی قدّس اللَه سرّه دربارۀ رجحان تفریق صَلَوات یومیّه بر اساس مبانی حضرت علاّمه طهرانی ـ رضوان اللَه علیه ـ و بسیاری از عرفاء و علماء جلیل القدر به رشته تحریر درآوردند.
رجحان تفریق صَلَوات یومیّه
6روایاتی راجع به اوقات فضیلت صلوات خمسه
مسلم‌بن‌ابراهیم از محمّد‌بن‌عَمرو روایت می‌کند که می‌گوید: از جابر‌بن‌عبداللَه انصاری کیفیّت نمازهای رسول‌اللَه صلّی اللَه علیه (وآله) و سلّم را سؤال نمودیم، گفت:
کانَ یُصلِّی الظّهرَ بالهاجِرةِ، و العَصرَ وَ الشّمسُ حَیّةٌ، و المَغربَ إذا غَرُبَت الشّمسُ، و العِشاءَ إذا کَثُرَ النّاسُ عَجّلَ و إذا قَلّوا أخّرَ، وَ الصُبحَ بغَلَسٍ.1
«رسول خدا نماز ظهر را هنگام زوال خورشید به‌جای می‌آورد، و عصر را در وقت تلألؤ قبل از میل به تیرگی، و مغرب را وقت استتار قرص خورشید، و عشاء را پس از مغرب وقتی که جمعیّت در مسجد اجتماع کرده بودند به‌جای می‌آورد، و وقتی که افراد کم بودند به تأخیر می‌انداخت، و وقت نماز صبح رسول‌اللَه آخرین اوقات تاریکی شب یعنی طلوع فجر صادق بوده است.»
و امّا راجع به کراهت تأخیر نماز مغرب أحنف‌بن‌قیس از عبّاس عموی رسول خدا روایت می‌کند:
عن النّبیّ صلّی اللَه علیه (وآله) و سلّم قال: لا تَزالُ اُمّتی بِخَیرٍ ما لَم یَنتَظِروا بالمَغرِبِ اشتِباکَ النّجومِ.2
«رسول خدا فرمود: پیوسته امر امّت من بر خیر و صلاح خواهد بود تا وقتی که برای اداء نماز مغرب ستارگان را در آسمان مشاهده ننمایند.»
و راجع به وقت نماز عشاء نعمان‌بن‌بشیر روایت می‌کند:
و اللَهِ إنّی لأعلَمُ النّاسِ بِوقتِ هَذِه الصّلاةِ یَعنی صَلاةَ العِشاءِ. کانَ رسولُ اللَه صلّی اللَه علیه (وآله) و سلّم یُصَلّیها لِسُقوطِ القَمَرِ لِثالِثهِ.3
«قسم به خدا من از تمامی این مردم به وقت فضیلت نماز عشاء آگاه‌ترم! رسول خدا پیوسته نماز عشاء را پس از گذشت ثلث از شب به‌جای می‌آورد.»
- همان مصدر، باب فی وقت صلاة النّبی صلی اللَه علیه (وآله) و سلّم و کیف کان یصلّیها، ص ٩٩، ح ٣٩٧.
- سنن دارمی، باب کراهیة وقت المغرب، ج ١، ص ٢٧٥.
- همان مصدر، باب وقت العشاء.