جایگاه تفسیر المیزان در جهان اسلام و ویژگی‌های آن

در کتاب فقیه و در تفسیر عیاشى از امام صادق علیه السلام روایت آورده اند، که فرمود: صراط مستقیم، امیرالمؤمنین علیه السلام است .

و در کتاب معانى از امام صادق علیه السلام روایت آورده ، که فرمود: صراط مستقیم ، طریق بسوى معرفت خدا است ، و این دو صراط است ، یکى صراط در دنیا، و یکى در آخرت ، اما صراط در دنیا عبارتست از امامى که اطاعتش بر خلق واجب شده ، و اما صراط در آخرت ، پلى است که بر روى جهنم زده شده ، هر کس در دنیا از صراط دنیا بدرستى رد شود، یعنى امام خود را بشناسد، و او را اطاعت کند، در آخرت نیز از پل آخرت بآسانى مى گذرد، و کسیکه در دنیا امام خود را نشناسد، در آخرت هم قدمش بر پل آخرت مى لغزد، و بدرون جهنم سقوط مى کند.

و نیز در کتاب معانى از امام سجاد علیه السلام روایت آورده که فرمود: بین خدا، و بین حجت خدا حجابى نیست ، و نه خدا از حجت خود در پرده و حجاب است ، مائیم ابواب خدا، و مائیم صراط مستقیم، و مائیم مخزن علم او، و مائیم زبان و مترجم هاى وحى او، و مائیم ارکان توحیدش ، و مائیم گنجینه اسرارش. و از ابن شهر آشوب از تفسیر وکیع بن جراح ، از ثورى ، از سدى ، از اسباط از ابن عباس روایت شده ، که در ذیل آیه : اهدنا الصراط المستقیم گفته : یعنى اى بندگان خدا، بگوئید: خدایا ما را بسوى محبت محمد و اهل بیتش (علیهم السلام ) ارشاد فرما.

و در این معانى روایات دیگرى نیز هست ، و این روایات از باب جرى ، یعنى تطبیق کلى بر مصداق بارز و روشن آنست، مى خواهند بفرمایند که مصداق بارز صراط مستقیم ، محبت آن حضرات است .

این را هم باید دانست ، که کلمه جرى (تطبیق کلى بر مصداق )، که ما در این کتاب از آن بسیار نام مى بریم ، اصطلاحى است که از کلمات ائمه اهل بیت (علیهم السلام ) گرفته ایم.¹