اعمال ماه ذی الحجه و سفارشات اولیای الهی دربارۀ آن

دعای روز عرفه خیلی مهم است. و برای انسان هم دیگر فرصتی پیش نمی‌آید! انسان باید از این فرصت‌ها استفاده کند.¹

ظهور مقامِ عبودیّت محضۀ سیدالشهداء، در دعای عرفه

سیدالشهداء در مقام عبودیّت محضه، در عین احاطۀ عِلّى و احاطۀ ولائى، در در جمع بین این دو رتبه آمده این دعا را فرموده است. از یک طرف در مقام ولایت و در مقام امامت و در مقام اشراف کلّى و عِلّى بر همۀ عالم وجود، و از یک طرف در عبودیّت محض و صفرِ صفر! شما این دعاى عرفه را بخوانید، اصلاً مگر ممکن است کسى صفرتر و فقیرتر و محتاج‌تر از گوینده و انشاءکننده ‌چنین دعایى وجود داشته باشد؟! و باید هم این‌طور باشد! مگر حضرت مى‌تواند خودش را در مقابل خدا مطرح کند؟! مگر حضرت مى‌تواند در مقابل خدا عرض اندام کند و خودش را به حساب بیاورد؟! مسئله این است که باعث تأثیر این ادعیه مى‌شود.

ادعیه‌اى که بزرگان و اولیاى الهى مى‌گویند، همین است. ما حالا مرتّب از خودمان دعا درست مى‌کنیم، زیارت‌نامه درست مى‌کنیم! این زیارت‌نامه‌ها و دعاها، همه برخاسته از نفس ماست، نه از آن روح قدسى! تفاوت دعا و کلامی که از معصوم علیه‌السلام صادر مى‌شود با کلامى که از ما صادر مى‌شود، تفاوت جوهری است. در دعایى که او مى‌کند، حقیقتِ محضه و عبودیّتِ محضه نهفته است، و دعایى که ما مى‌کنیم آمیخته با تصوّراتمان، تعلّقاتمان، سلیقه‌هایمان و کم‌و‌زیاد کردن‌هایمان است.

کیفیت خواندن ادعیه

من مى‌بینم که رفقا، دعا را تند مى‌خوانند و می‌روند. روى جملات دعا باید با‌ تأنّى جلو رفت که آن مفاهیم دعا تأثیر بگذارد. انسان که [مثلاً] دعاى افتتاح مى‌خواند، اگر همین‌طور تند و گذرا بخواند، نمى‌فهمد افتتاح آن چطور شد و اختتامش چطور شد! ولى اگر با تأنّى بخواند و طول بدهد و آنهایی که خیلى با عربیّت آشنا نیستند هم قبلاً دعا را گوش داده باشند و به معانى آن نگاه کرده باشند، البته در انسان مؤثّرتر است. ما خیال می‌کنیم که دعا یعنى فقط یک چیزى بخوانیم و بعد این دعا تمام شود و بگوییم «خُب دعاى افتتاح را امشب خواندیم و به فیضش رسیدیم!» فیض دعاى افتتاح به آرام خواندنش است، به این است که انسان آهسته و با تأنّى بخواند.²