
آداب مجالس روضه و عزاداری امام حسین علیهالسلام
و توصیههای بزرگان دربارۀ ماههای محرّم و صفر
این مقاله شامل موارد زیر است: • اهمیت زنده نگهداشتن شعائر حسینی؛ • رهنمودهای عمومی درباره ماههای محرّم و صفر؛ • رهنمودهای ویژه درباره چگونگی برگزاری و حضور در مجالس عزاداری؛ • و توصیههایی برای خطیبان، مداحان و خوانندگان مرثیهها.
آداب مجالس روضه و عزاداری امام حسین علیهالسلام
88. مصرف ننمودن شیرینی و تنقلات
از اول ماه محرّم تا آخر ماه صفر، نباید شیرینی، آجیل، گز و از این امور به منزل آورده شود.
ج) وظایف سخنران
1. حفظ سنّت منبر
خطیب باید از منبر برای ایراد خطابه استفاده کند، نه از تریبون؛ زیرا تریبون از فرهنگ غرب آمده است و قطعاً تأثیری که از منبر برای مستمعین حاصل میشود هیچگاه بهواسطۀ تریبون و میز پیدا نخواهد شد. منبر باید پشت به قبله باشد، تا مستمعین رو به قبله بنشینند و به سخنان خطیب گوش فرا دهند.
2. ملاحظۀ سطح فهم مخاطب و ارتقای معرفت او
منبری باید میزان معرفت و سطح آگاهیِ شنوندگان را مدّ نظر قرار دهد و مطابق با سعۀ معرفتی آنان، مطلب را انتخاب [کند]، آنها را رشد دهد و بالاتر از حدّ فهم آنان سخن نگوید.
اینکه بعضی میگویند: «ما سخن خود را میگوییم، خود مخاطبین افق فهم و درک خویش را بالا آورند»، سخن غلطی است؛ زیرا:
اولاً: وظیفۀ ارتقای معرفت و بصیرت برعهدۀ خطیب است؛ و الاّ دیگر سخن گفتن معنی و مفهومی نمیداشت!
ثانیاً: مخاطب بهواسطۀ عدم درک صحیحِ سخنان خطیب، دلسرد و کسل میگردد و دیگر جایی برای رشد و صعود او باقی نمیماند.
3. مطالعۀ کافی و بیان دقیق مطالب
خطیب باید پیش از خطابه کاملاً به جوانب مسئله اشراف داشته باشد و برای تحصیل این منظور ساعتها به مطالعه در منابع و مدارک بپردازد. اگر آیه و روایتی میآورد، [چه] از روی نوشتهای بخواند و [چه] از حفظ، باید بدون غلط و دقیق خوانده شود.
[همچنین] نسبت به مطالبی که خود هنوز به عمق و درک کافی از آنها نرسیده است، سخنی نگوید و مردم را به اشتباه، ابهام و خدای ناکرده انحراف نیندازد. مطالب برای گفتن بسیار است؛ دلیلی ندارد که انسان بخواهد به آن مطالب بپردازد و خلاصه عرض اندامی بکند! ورود در اینگونه مباحث را برعهدۀ اهل فن و خبره قرار دهد.
