مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
13نتیجه و محصّل کار حضرت، از میان برداشتن طرق باطله و انحرافیه‌ای بود که میان مردم و دین فاصله انداخته بود. و طبعاً عمل مردم در منهاج و روش چه در معرفی ولایت و مصدر حکم و امارت، و چه در معرفی علوم و اسرار و حقایق و احکام چیز جدیدی به نظر نخستین می‌آمد. این چیز را احمد امین صبغۀ جدید دینی می‌پندارد، و پندارش اشتباه است. جدید بودن این منهاج فقط به علّت کهنگی و اندراس طریق اخذ اسلام صحیح بوده است که در نظر عامّه آن را چیز بدیع و جدید نشان می‌داده است، وگرنه غیر از روح و جان رسول اللَه، و روح و جان قرآن بدون اندکی پیرایه، در تمام مَمْشی' و روش حضرت امام صادق علیه‌السلام چیزی به چشم نمی‌خورد.
و به لسان علم، عمل حضرت عنوان کاشفیت از دین درست را داشته است، نه عنوان ناقلیت اسلام را به پیرایۀ اضافه و با اثر مخصوص. نظیر بحث کشف و نقلی که فقهاء عظام در باب نکاح فضولی و یا بیع فضولی می‌نمایند که: آیا اجازۀ طرف نکاح و یا طرف بیع، فعلاً نکاح را برقرار می‌دارد، و یا مال را اینک به طرف منتقل می‌نماید که در این صورت عملکرد اجازه نقل می‌باشد؟ و یا اجازه کارکردش کشف از تحقّق نکاح، و یا انتقال مال در بیع از حین صدور صیغه از اوَّل الامر بوده است؟ قائلین به کشف، شقّ دوم را صحیح می‌دانند.
این تشبیه را که در اینجا آوردیم برای مجرد تنظیر برای روشن شدن ذهن بود وگرنه این مطلب با باب کشف و نقل در معاملات فضولیه تفاوت بسیار دارد.
کار امام صادق علیه‌السلام آفتابی نمودن اسلام حقیقی بود
باری از آنچه به دست آوردیم و بحث بر روی آن نمودیم، معلوم می‌گردد که: جهاد امام صادق علیه‌السلام در این مورد چقدر عظیم می‌باشد؟ حضرت موظّف است که: این رسالت الهیه را به اتمام برساند و آن مستلزم صرف وقت‌ها و ماه‌ها و سال‌ها و ده‌ها سال است که از یکایک آیات قرآن پرده‌‌برداری نماید، و از یکایک مَنْهَج و مَمْشی' و رویه و سنَّت جدَّش، توضیح و تفسیر و تشریح به عمل آورد، و تمام مواقع و مواضع خلاف را مُبَین سازد، و همۀ کجروی‌ها و تعدیات آن دایه از مادر مهربان‌ترها را گوشزد کند، و همۀ راستی‌ها و درستی‌های اجداد گرامش را با آن تحمّل شدائد کمرشکن بیان کند، تا حق مطلب روشن گردد، و این مطلبی نیست که با یک حدیث و یکصد حدیث خاتمه پذیرد، و یا با یک مجلس، و یا یکصد مجلس درس پایان پیدا کند. این به جلسات سالیانه و ماهیانۀ متوالی و متداوم نیازمند است. و حضرت هم خوب متوجّه این مهم و این بار گران‌مسئولیت است، و خود را آماده فرموده است برای این امر خطیر.