ملاک و میزان در ثبوت هلال اول ماه و عدم کفایت رویت ماه با چشم مسلح

شهادت امام با تولّد امام علیه السلام فرق می‌کند، آن یک خصوصیّات دارد و این یک خصوصیّات، و اینها همه مثل هم نیستند. مثلاً روز عاشورا با روز عید غدیر دوتاست، دو نوع عنایت، دو نوع فیض و دو نوع برکت است، که هر کدام از اینها برای انسان لازم است.

اهمیّت تعیین دقیق روز اول ماه

بر این اساس، روز اوّل ماه برای مردم باید مشخص بشود تا مسائل خودشان را بر آن مترتب کنند. روز اوّل ماه رمضان باید برای افراد مشخص شود چه روزی است، آیا امروز است یا فرداست؟ چون ما در ماه رمضان روزهای خاصی داریم، یکی از آن روزهای مهم و شب‌های مهم شب بیست و سوم است. شب بیست و سوم، شب قدر است، یعنی شبی است که ملائکه نازل می‌شوند و تقدیر سال آینده را در آن شب رقم می‌زنند؛ لذا در روایات داریم که در آن شب باید این اعمال و این مراقبه را انجام داد. این‌طور کشک نیست که بگوییم: آقا امشب را شب قدر قرار می‌دهیم! اصلاً این دست ما نیست که بگوییم امشب شب قدر است! یا بگوییم: اصلاً آقا ما هفتۀ دیگر را شب قدر قرار می‌دهیم!

یادم است در زمان سابق، در آن زمان سلطنت گذشته، یکی از این نماینده‌های مجلس آن موقع ـ الآن اسمش در خاطرم نیست ـ گفته بود که: «کارکنان دولت برای اداء مناسک حجّ‌شان می‌توانند از تعطیلات تابستان استفاده کنند! که هم تعطیلات است و هم می‌توانند مکّه‌شان را بروند!»

خب عموجان! تعطیلات تابستان برای تعطیلات تابستان است، برای گردش و جاهایی است که خودتان تشریف می‌برید! ولی موقع مکّه به تابستان ربطی ندارد، این برای ذی‌الحجه است! یعنی این‌قدر او نمی‌فهمید که عبادات وقت خاص دارد و در وقت خاص باید آن انجام بشود، و الاّ فایده ندارد!

تأثیر گردش زمین در عدم اشتراک آفاق

در ماه مبارک، شب بیست و سوم شب قدر است. شب قدر یک شب است؛ منتها شبی است که در طول آن شب، کرۀ زمین می‌گردد، چون همه جای کرۀ زمین که باهم شب نیست؛ هر دقیقه‌ای از دقائق بیست و چهار ساعت، در یک‌جا غروب است و در یک‌جا صبح است، چون زمین در حال گردش است. یک شبانه‌روزی که بر زمین می‌گردد، آن می‌شود شب قدر. حالا آن چه شبی است و شب چندم است؟ حالا با توجّه به قرائن و شواهدی که بر این مسأله دلالت دارد، شب بیست و سوم است. پس حالا ما می‌توانیم به‌جای شب بیست و سوم، بگوییم: آقا ما شب پانزدهم را شب قدر قرار می‌دهیم! دست ما نیست! شب قدر دست ما نیست، شب قدر دست خداست، خدا هم این را در یک‌چنین شبی قرار داده است؛ که بیست و دو شب که از ماه رمضان گذشت، در شب بیست و سوم می‌شود شب قدر، و این خصوصیّات و این مسائل را دارد.