امر به معروف و نهی از منکر و شرائط آن

در اين آيات، عنوان ﴿يأيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا﴾ بدون إشکال خطاب به عامّه مکلَّفين است، أعمّ از مرد و زن.

در سوره مائده در سه مورد: ذيل آيات ٤٤ و ٤٥ و ٤٧ به ترتيب وارد است: ﴿وَ مَن لَّمْ يحْكم بِمَآ أَنزَلَ اللَه فَأُولَئِك هُمُ الْكفِرُونَ ﴾ ـ ﴿ وَ مَن لَّمْ يحْكم بِمَآ أَنزَلَ اللَه فَأُولَئِك هُمُ الظَّلِمُونَ﴾ ـ ﴿ وَ مَن لَّمْ يحْكم بِمَآ أَنزَلَ اللَه فَأُولَئِك هُمُ الْفَسِقُونَ﴾.

کساني که حکم نکرده‌اند به آنچه خداوند نازل فرموده است اين جماعت همه کافرند؛ همه ظالمند؛ همه فاسقند.

آيا در زمان غيبت اين عناوين (کفر، فسق، ظلم) بر کسى که حکم بِما أنزَلَ اللَه نکند ديگر صادق نيست؟! و آيا مردم در زمان غيبت از تکليف رها شده، مثل هَمَجٌ رَعآء و مانند حيوانات، ﴿بَلْ هُمْ أضَلّ﴾ مى شوند؟ و آيا خداوند آنها را مانند بهائم قرار داده است؛ و اگر بخلاف ما أنزَلَ اللَه حکم کنند مورد مؤاخذه قرار نمى‌گيرند؟!

و خلاصه آيا قرآن در آخر الزّمان مرده يا منسوخ شده است؟ و آداب جاهلى و سنن ملّى و آراء و أفکار شهوانى، قرآن را نسخ کرده اند؟ و آيات ﴿مَنْ لَّم يحْكم بِمَآ أَنزَلَ اللَه﴾ ديگر در اينجا صادق نيست؟ و إنسان در هر جا منظره‌اى‌ از قباحت و فساد و ظلم و ستم- شخصى يا اجتماعى- ديد بايد سکوت اختيار کند، چون اين قيام و أمر به معروف بر خلاف مسير و نظر إمام به حقّ است؟!

عجبا! اگر اينطور باشد، آن إمام ديگر إمام به حقّ نيست؛ آن إمام ظلم است. آن إمامى که نخواهد إنسان قيام به عدل و قيام به حقّ کند، إغاثه مظلوم کند، بلکه دوست داشته باشد ظالم بر ظلم خود إدامه دهد، يا به ظالم کمک کند، يا در دستگاههاى ظالمانه وارد بشود و اين أمر با روح آن إمام ملايمت داشته باشد، آن إمام ديگر إمام زمان نيست؛ او شيطانى است رجيم در تمام عوالم إلى یوْمِ الوَقتِ المَعْلوم، و اين فرد بشر را إغوا مى‌کند.