Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

230

پَرِّ فکرت شد گِل‌آلود و گِران *** ز‌آنکه گِل‌خواری، تو را گِل شد چو نان‌
نانْ گِل است و گوشت، کمتر خور از این *** تا نمانی همچو گِل اندر زمین‌
🔹 خاک می‌خوردیم عمری در غذا *** خاکْ ما را خورد آخِر در جزا¹
چون گرسنه می‌شوی، سگ می‌شوی *** تند و بَد پیوند و بَد رَگ می‌شوی‌
چون شدی تو سیر، مُرداری شوی *** بی‌خود و بی‌حسْ چو دیواری شوی‌
پس دَمی مُردار و دیگر دم سگی *** چون کُنی در راهِ شیران هم‌تگی؟‌!
آلتِ اِشکارِ خود جز سگ مدان *** کمترک انداز سگ را استخوان‌
ز‌آنکه سگ چون سیر شد سرکش شود *** کی سوی صید و شکاری خوش رود؟!
آن عرب را بینوایی می‌کشید *** تا بدان درگاه و آن دولت رسید
در حکایت گفته‌ایم احسانِ شاه *** در حقِ آن بینوای بی‌پناه‌
هر‌چه گوید مردِ عاشق، بوی عشق *** از دهانش می‌جهد در کوی عشق‌
گر بگوید فقه، فقر آید همه *** بوی فقر آید از آن خوش ‌دَمدَمه‌
ور بگوید کفر، آید بوی دین *** آید از گفتِ شَکَش بوی یقین‌
ور بگوید کژ، نماید راستی *** ای کژی که راست را آراستی
کفِّ کژْ کز بحرِ صافی خاسته‌ست *** اصلِ صافْ آن فرع را آراسته‌ست‌
آن کفَش را صافی و مَحقوق دان *** همچو دشنامِ لبِ معشوق دان‌
گشت این دشنامِ نامطلوبِ او *** خوش ز بهرِ عارضِ محبوبِ او
از شِکر گر شکل نانی می‌پزی *** طعمِ قند آید نه نان، چون می‌مَزی‌
گر بتِ زرّین بیابد مؤمنی *** کی هِلَد او را پیِ سجده‌کُنی؟!
🔹 چون بیابد مؤمنی زر‌ّین‌ْ وَثَن *** می‌بِنَگذارد وِرا بهرِ شَمَن²
بلکه گیرد اندر آتش افکنَد *** صورتِ عاریَّتَش را بر‌کَنَد
تا نمانَد بر ذَهَب نقشِ وَثَن *** چون‌که صورتْ مانع است و راهزن‌
ذاتِ زَرّش دادِ رَبّانیَّت است *** نقشِ بت بر نقدِ زَر عاریّت است‌
بهرِ کَیْکی تو گلیمی را مسوز *** وز صُداعِ هر مگس مگْذار روز³
بت‌پرستی، گر بمانی در صُوَر *** صورتش بُگذار و در معنا نِگر
مردِ حَجّی؟ همرهِ حاجی طلب *** خواه هندو، خواه تُرک و یا عرب‌
1. الحاقی از طبع کلاله خاور.
2. الحاقی از نسخۀ ناسخه.
3. کَیک: کَک.