Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

233

چون شکوفه ریخت، میوه شد پدید *** چون‌که آن کم شد، شد این اندر مَزید
تا که نان نشکست، قوّت کی دهد؟! *** ناشکسته خوشه‌ای، کی مِیْ ‌دهد؟!
تا هَلیله نشکند با اَدویه *** کی شود خودْ صحّت‌افزا ادویه‌؟!¹
در صفتِ پیر و مُطاوِعت‌کردن با او‌
ای ضیاءُ الحقّ حُسامُ‌‌الدّین بگیر *** یک دو کاغذ بَر‌فَزا در وصفِ پیر
🔹 گر‌چه جسمت نازک است و بس نَزار *** بر‌نمی‌آید جهان را بی‌تو کار
گر‌چه جسمِ نازکت را زور نیست *** لیک بی‌خورشید ما را نور نیست‌
گر‌چه مِصباح و زُجاجه گشته‌ای *** لیک سَر‌خِیلِ دل و سر‌رشته‌ای
چون سرِ رشته به دست و کامِ توست *** دُرّهای عِقدِ دل زِ انعامِ توست‌
بر‌نویس احوالِ پیرِ راه‌دان *** پیر را بُگزین و عینِ راه دان‌
پیرْ تابستان و خَلقانْ تیر‌ماه *** خَلقْ مانندِ شبَند و پیرْ ماه‌
کرده‌ام بختِ جوان را نامْ پیر *** کاو ز حق پیر است، نَز اَیّامْ پیر
او چنان پیر است کِش آغاز نیست *** با چنان دُرِّ یتیمْ اَنباز نیست‌
خود قوی‌تر می‌بوَد خَمرِ کُهُن *** خاصه آن خَمری که باشد مِن لَّدُن²‌
🔹 خود قوی‌تر می‌شود خَمرِ قدیم *** این کُهَن‌ترْ بهتر ای شیخ عَلیم³
پیر را بُگزین که بی‌پیر این سفر *** هست بس پُر آفت و خوف و خطر
آن رهی که بارها تو رفته‌ای *** بی‌قَلاوز اندر آن آشفته‌ای‌
پس رهی را که نرفتَه‌سْتی تو هیچ *** هین مَرو تنها، ز رهبر سر مَپیچ‌
🔹 هر که او بی‌مُرشِدی در راه شد *** او ز غولانْ گُمرَه و در چاه شد
گر نباشد سایۀ پیر ای فُضول *** بس تو را سر‌گشته دارد بانگِ غول‌
غولَت از راه افکنَد اندر گزند *** از تو داهی‌تر در این ره بس بُدَند⁴
1. تصحیح شده بر‌اساس نسخۀ قونیه. میرخانی: خودْ صحّت‌افزا در ریه.
2. سوره النساء آیه 67؛ ﴿در آن هنگام از نزد خویش پاداشی عظیم به ایشان می‌دادیم.﴾
  خمر: شراب. ﴿مِن لَدُن﴾: از نزد (حضرت حق).
3. الحاقی از نسخۀ ناسخه.
4. داهی: زیرک.