
مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مثنوی معنوی - دفتر اول
239🔹 در من و ما سخت کردَهستی دو دست *** هستْ این جمله خرابی از دو هست1 رفتنِ گرگ و روباه در خدمتِ شیر به شکار
شیر و گرگ و روبَهی بهرِ شکار *** رفته بودند از طلب در کوهسار کآن سه با هم اندر آن صحرای ژرف *** صیدها گیرند بسیار و شِگَرف تا به پشتِ همدگر از صیدها *** سخت بربندند بار و قیدها گرچه زیشان شیرِ نر را ننگ بود *** لیک کرد اِکرام و همراهی نمود اینچنین شَه را ز لشکر زحمت است *** لیک همرَه شد، جماعتْ رحمت است2 همچنین مَه را ز اَختر ننگهاست *** او میانِ اختران بهرِ سَخاست امرِ ﴿شاوِرهُم﴾ پیَمبر را رسید *** گرچه رأیی نیست رأیش را مَزید3 در ترازو، جو رفیقِ زَر شدهست *** نی از آنکه جو چو زَرْ جوهر شدهست روحْ قالب را کُنون همرَه شدهست *** مدّتی سگْ حارِسِ درگَه شدهست چونکه رفتند این جماعت سوی کوه *** در رکابِ شیرِ با فَرّ و شُکوه گاوِ کوهیّ و بز و خرگوشِ زَفت *** یافتند و کارِ ایشان پیش رفت هر که باشد در پیِ شیرِ حِراب *** کم نیاید روز و شبْ او را کباب چون ز کُه در بیشه آوردندِشان *** کشته و مجروح و اندر خون کِشان گرگ و روبَه را طمع بود اندر آن *** که روَد قسمت به عدلِ خُسروان عکسِ طمْعِ هر دوشان بر شیر زد *** شیر دانست آن طمعها را سَنَد ----------
- الحاقی از نسخۀ قونیه.
- سنن (ترمذی)، ج 3، ص 316؛ رسول اکرم صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «یَدُ اللٰهِ مَع الجَماعة؛ دست خدا همراه جماعت است (خداوند وحدت مسلمانان را دوست دارد)».
- رأیش را نَدید (نَدید: همتا).
سوره آلعمران آیه 159؛ ﴿...و در امور با آنان مشورت کن، پس چون خودت تصمیم گرفتی آنگاه بر خدا توکّل کن (و اقدام نما).﴾
گرچه رأیی نیست... : هرچند هیچ فکر و نظری بالاتر از ادراک پیغمبر نیست.
