Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

241

شیر گفت: «ای گرگ چون گفتی؟! بگو *** چون‌که من باشم، تو گویی ما و تو؟!
گرگْ خود چه سگ بوَد کاو خویش دید! *** پیشِ چون منْ شیرِ بی مِثل و نَدید»
گفت: «پیش آ، ای خری کاو خودْ خرید» *** پیشش آمد، پنجه زد او را درید
چون ندیدش مغز و تدبیر و رَشید *** در سیاستْ پوستش از سر کِشید
گفت: «چون دیدِ مَنَت از خود نَبُرد *** این‌چنین جان را بباید زار مُرد
چون نبودی فانی اندر پیشِ من *** فرض آمد مر تو را گردن زدن‌¹
🔹 گر‌چه غالب دارم اندر بَذلْ فَضل *** گاه‌گاهی هم کُنم از عدلْ فضل»
----------
«کُلُّ شَی‌ءٍ هالِکٌ جُز وَجهِ او» *** چون نِه‌ای در وَجهِ او، هستی مجو²
هر که اندر وجهِ ما باشد فَنا *** ﴿كلُّ شَيءٍ هالِك﴾ نبوَد وِرا
ز‌آنکه در إلّاست او از لا گذشت *** هر که در إلّاست او فانی نگشت‌
هر که بر درْ او من و ما می‌زند *** ردِّ باب است او و بَر لا می‌تَنَد
قصّۀ آن کس که درِ یاری بکوفت، گفت: «کیست؟» گفت: «منم»، گفت: «چون تویی، درَت نگشایم که کسی از یاران را نشناسم که من باشد.»
آن یکی آمد درِ یاری بِزَد *** گفت یارش: «کیستی ای مُعتمَد؟»
گفت: «من» گفتش: «برو، هنگام نیست *** بر چنین خوانی مُقامِ خام نیست‌
خام را جز آتشِ هجر و فِراق *** که پَزد؟! که وا رَهاند از نفاق؟!‌
🔹 چون توییِّ تو هنوز از تو نرفت *** سوختن باید تو را در نارِ تَفت»
رفت آن مسکین و سالی در سفر *** در فراقِ دوست سوزید از شَرَر
پخته گشت آن سوخته پس باز گشت *** باز گِردِ خانۀ اَنباز گشت‌
حلقه زد بر در به صد ترس و ادب *** تا بِنَجهَد بی‌ادب لفظی ز لب‌
1. نسخۀ قونیه: فضل آمد مر تو را گردن زدن.
2. سوره القصص آیه 88؛ «هر چیزی فانی و نابود است مگر وَجه پروردگار. (جنبۀ رَبّی و الٰهی باقی و ماندگار ا‌ست و جنبۀ وَجه‌الخَلقی که مربوط به استقلال توهّمی موجودات است همه فانی و نابود است.)»