
مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مثنوی معنوی - دفتر اول
242بانگ زد یارش که: «بر در کیست آن؟» *** گفت: «بر در هم تویی ای دلسِتان» گفت: «اکنون چون منی، ای من، در آ *** نیست گنجایی دو من در یک سرا» 🔹 چون یکی باشد همه، نبوَد دوییّ *** هم منیّ برخیزد آنجا هم توییّ ----------
نیست سوزن را سَرِ رشته دو تا *** چونکه یکتایی، در این سوزن در آ رشته را با سوزن آمد ارتباط *** نیست درخور با جَمَلْ سَمُّ الخیاط1 کی شود باریک هستیِّ جَمَل *** جز به مِقراضِ ریاضات و عمل؟! دستِ حق باید مر آن را ای فلان *** کآن بوَد بر هر مُحالی کُنْ فَکانْ2 هر مُحال از دستِ او ممکن شود *** هر حَرون از بیمِ او ساکن شود3 أکمَه و أبرَص چه باشد، مُرده نیز *** زنده گردد از فُسونِ آن عزیز4 وآن عدم کز مُرده مُردهتر بوَد *** در کفِ ایجادِ او مُضطَر بوَد ﴿كلَّ يوْمٍ هُوَ في شَأْنٍ﴾ بخوان *** مر وِرا بیکار و بیفِعلی مدان5 کمترین کارش به هر روز آن بوَد *** کاو سه لشکر را روانه میکند لشکری زَ اصْلابْ سوی اُمَّهات *** بهرِ آن تا در رَحِم رویَد بَنات6 لشکری زَ ارحام، سوی خاکدان *** تا ز نرّ و ماده پُر گردد جهان لشکری از خاکدان سوی اَجَل *** تا ببیند هر کسی حُسنِ عمل7 🔹 باز بیشک پیش از آنها میرسد *** آنچه از حق سوی جانها میرسد 🔹 و آنچه از جانها به دلها میرسد *** وآنچه از دلها به گِلها میرسد - سوره الأعراف آیه 40؛ ﴿كسانى كه تكذيب آيات ما را بنمايند و از قبول آن استكبار و بلندمنشى ورزند، درهاى آسمان به روى آنان باز نخواهد شد و داخل در بهشت نمیگردند تا آن وقتى كه شتر در سوراخ سوزن داخل شود، و اينطور ما مجرمان را جزا خواهيم داد!﴾
- سوره یس آیه 82؛ ﴿هرآینه امر خداوند چنین است كه چون اراده كند چيزى را، به او بگويد: بوده باش! و آن خواهد شد.﴾
- حَرون: سرکش و نافرمان.
- أکمَه: کور مادرزاد. أبرَص: مبتلا به پیسی.
- سوره الرحمٰن آیه 29؛ ﴿او (خداوند) در هر روزی به شأنی (و جلوه و ظهوری) است.﴾
- نسخۀ قونیه: روید نبات.
- سوره المُلک آیه 2؛ ﴿اوست آن خداوندى كه در هر لحظه موت و حياتى مىآفريند، تا شما را بيازمايد كه كداميک كردارش شايستهتر است... .﴾
