Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

244

هر نبیّ و هر ولیّ را مَسلَکی‌ست *** لیک تا حقّ می‌بَرد، جمله یکی‌ست¹‌
چون‌که جمعِ مُستَمِع را خواب بُرد *** سنگ‌های آسیا را آب بُرد
رویْ در‌کشیدنِ سخنْ از ملامتِ مُستَمِعان
رفتنِ این آبْ فوقِ آسیاست *** رفتنش در آسیا بهرِ شماست‌
چون شما را حاجتِ طاحون نمانْد *** آب را در جویِ اصلی باز رانْد
ناطقه سوی دهان، تعلیمْ راست *** ور نه خودْ آن آب را جویی جداست‌²
می‌رود بی‌بانگ و بی‌تکرارها *** ﴿تَحتَها الأنهار﴾ تا گلزارها³
ای خدا جان را تو بنما آن مقام *** کَاندر آن بی‌حرف می‌رویَد کلام‌
تا که سازد جانِ پاک از سر قَدَم *** سوی عرصه‌یْ دورْ پَهنای عَدَم‌
عرصه‌ای بس با گُشاد و با فضا *** وین خیال و هست زو یابد نَوا⁴
تنگ‌تر آمد خیالات از عدم *** ز‌آن سبب باشد خیالْ اسبابِ غم‌
بازْ هستی تنگ‌تر بود از خیال *** ز‌آن شود روی قَمر همچون هلال‌
بازْ هستیِّ جهانِ حسّ و رنگ *** تنگ‌تر آمد که زندانی‌ست تنگ‌
علّتِ تنگی‌ست ترکیب و عدد *** جانبِ ترکیبْ حسّ‌ها می‌کِشد
ز‌آن‌سویِ حسّ، عالمِ توحید دان *** گر یکی خواهی، بدان جانب بِران‌
امرِ کُنْ یک فعل بود و، نون و کاف *** در سخن افتاد و معنا بود صاف‌
این سخن پایان ندارد، باز‌گَرد *** تا چه شد احوالِ گرگ اندر نبَرد؟
1. لیک تا حق... : لیکن همۀ این راه‌ها انسان را به سرمنزل حقیقت می‌رساند، پس حقیقتاً یکی هستند. ***
2. نسخۀ قونیه: آن نُطق را جویی جداست.
3. سوره التوبه آیه 100؛ ﴿...بهشت‌ و درختانی که رودها از میان آن‌ها جاری است... .﴾
4. هست: هستی.