Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

247

زخم یابد همچو گرگ از دستِ شیر *** پیشِ شیرْ اَبله بوَد کاو شد دلیر¹
کاشکی آن زخمْ بر جسم آمدی *** تا بُدی کایمان و دل سالم بُدی‌
قوّتم بُگسست چون اینجا رسید *** چون توانم کرد این سرّ را پدید؟!
🔹 لیک هم رمزی بگویم با شما *** بو که دریابید و گردید آشِنا
همچو آن روبَه، کم اِشکم کنید *** پیشِ او روباه‌بازی کم کنید
جمله م‍ا و م‍ن به پیشِ او نَهید *** مُلکْ مُلکِ اوست، مُلکْ او را دهید²
چون فقیر آیید اندر راهِ راست *** شیر و صیدِ شیر، خودْ آنِ شماست‌
ز‌آنکه او پاک است و سُبحانْ وصفِ اوست *** بی‌نیاز است او ز مغزِ نَغز و پوست‌
هر شکار و هر کراماتی که هست *** از برای بندگانِ آن شَه است‌
🔹 گفت: ﴿أ لَيسَ اللَهْ بِكافٍ عَبدَهُ﴾ *** تا نگردد بنده هر سو حیله‌جو³
🔹 هر که او بر حق توکّل می‌کند *** او به‌جای خود تفضّل می‌کند⁴
نیست شَه را طَمْع، بهرِ خَلق ساخت *** این همه دولت، خُنُک آن کاو شناخت‌
آن که دولت آفرید و دو سرا *** مُلک و دولت‌ها چه کار آید وِرا؟!
پیشِ سُبحان بس نگه دارید دل *** تا نگردید از گمانِ بَدْ خَجِل‌
کاو ببیند سرِّ و فکر و جست و جو *** همچو اندر شیرِ خالصْ تارِ مو
آن که او بی‌نقش و ساده‌سینه شد *** نقش‌های غیب را آیینه شد
سرِّ ما را بی‌گمان موقِن شود *** ز‌آنکه مؤمن آینه‌یْ مؤمن شود⁵
🔹 مؤمنی او، مؤمنی تو بی‌گمان *** در میانِ هر دو فرقی بی‌کران⁶
چون زند او نقدِ ما را بر مِحَکّ *** پس یقین را باز داند او ز شکّ‌
1. کاو: آن کسی که.
2. سوره آل‌عمران آیه 26؛ ﴿بگو: بارإلٰها، ای کسی كه فرمانروای مُلک عالَم هستی، هر آن كس را كه بخواهى، فرمانروايى می‌بخشى و از هر كه بخواهى، فرمانروايى را باز می‌ستانى؛ و هر كه را بخواهى، عزت می‌بخشى؛ و هر كه را بخواهى، خوار می‌گردانى؛ همه خوبی‌ها به دست توست، و تو بر هر کار توانايى.﴾
3. *** سوره الزمر آیه 36؛ ﴿آیا خدا بنده‌اش را کفایت نمی‌کند؟!... .﴾
4. الحاقی از نسخۀ ناسخه.
5. ز آنکه مؤمن... : زیرا بندۀ مؤمن آینۀ خدای مؤمن (از اسامی خدا: ایمنی‌بخش) می‌شود.
6. مؤمنی او، مؤمنی تو... : آن ولیّ الٰهی یک مؤمن است (که آینۀ خدای مؤمن شده است) و تو نیز خود را مؤمن می‌دانی...