Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

249

در مُحاق اَر ماهِ نو گردد دو تا *** نی در آخِر بَدْر گردد بر سَما؟!
گر‌چه دُردانه به هاوَن کوفتند *** نورِ چشم و دل شد و دَفعِ گَزند¹
گندمی را زیرِ خاک انداختند *** پس ز خاکش خوشه‌ها بر‌ساختند
بارِ دیگر کوفتندَش ز‌آسیا *** قیمتش افزود و نان شد جان‌فَزا
باز نان را زیرِ دندان کوفتند *** گشت عقل و جان و فهمِ سودمند
باز آن جان چون‌که مَحوِ عشق گشت *** ﴿يعجِبُ الزُّرّاع﴾ آمد بعدِ کَشت²‌
🔹 باز آن جانْ چون به حَقْ او مَحو شد *** باز مانْد از سُکر و سوی صَحو شد
🔹 عالَمی را ز‌آن صَلاح آمد ثَمَر *** قومِ دیگر را فَلاحِ مُنتَظَر
این سخن پایان ندارد باز‌گرد *** تا که با یوسف چه گفت آن نیک‌مرد
طلب‌کردنِ یوسُف علیه السّلام ارمغان از آن مرد بعد از مَقالات
بعدِ قصّه گفتنش گفت: «ای فلان *** هین چه آوردی تو ما را ارمغان‌؟
بر درِ یارانْ تهی‌دست آمدن *** هست بی‌گندمْ سوی طاحون شدن»
----------
حق تعالیٰ خلق را گوید به حَشر: *** «ارمغان کو از برای روزِ نَشر؟
”جِئْتُمونا وَ فُرادیٰ“ بینوا *** هم بدان‌سان که ”خَلَقْناکُم کَذا“؟!³
هین چه آوردید دست‌آویز را *** ارمغانِ روزِ رستاخیز را؟
یا امیدِ بازگشتَنْتان نبود *** وعدۀ امروزْ باطِلْتان نُمود؟!»⁴
مُنکِری مهمانی‌اش را از خری *** پس ز مَطبَخ خاک و خاکستر خَوری‌
ور نه‌ای مُنکِر، چنین دستِ تهی *** بر درِ آن دوستْ پا چون می‌نَهی؟‌!
اندکی صَرفه بکُن از خواب و خَور *** ارمغانْ بهرِ ملاقاتش ببَر
1. نسخۀ قونیه: نور چشم دل شد و بیند بلند.
2. سوره الفتح آیه 29؛ ﴿...کشاورزان را به شگفتی آورَد... .﴾
3. سوره الأنعام آیه 94؛ ﴿هرآینه شما یکّه و تنها نزد ما آمدید همانطور که شما را در آغاز آفریدیم... .﴾
4. سوره المؤمنون آیه 115؛ ﴿آيا پنداشتيد كه شما را بيهوده آفريديم و اينكه شما به سوى ما بازگردانيده نمى‌شويد؟!﴾