مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
52٬160
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم می‌گردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نی‌نامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راه‌های انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیه‌السلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتی‌ها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحه‌های الهی بر سالکان. - هدایت‌نیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مثنوی معنوی - دفتر اول
250شو «قَلیلَ النَّومِ مِمّا یَهْجَعون» *** باش در أسحار از ﴿يستَغفِرون﴾1 اندکی جنبش بکُن همچون جَنین *** تا ببخشندت حواسِ نور‌بین 🔹 چون بیابی آن حواس دور‌بین *** پا نهی بالای چرخ هفتمین2 وز جهانِ چون رَحِم بیرون رَوی *** از زمین در عرصه‌ای واسِع شَوی آنکه «أرضُ ال‍لٰهِ واسِع» گفته‌اند *** عرصه‌ای دان کَانبیا در رفته‌اند3 دل نگردد تنگ ز‌آن عرصه‌یْ فراخ *** نخلِ تر آنجا نگردد خُشکْ شاخ حامِلی تو مر حواست را کُنون *** کُنْد و مانده می‌شوی و سرنگون چون‌که مَحمولی نه حاملْ وقتِ خواب *** ماندِگی رفت و شدی بی‌پیچ و تاب چاشنی‌ای دان تو حالِ خواب را *** پیشِ مَحمولیِّ حالِ اولیا اولیا اصحابِ کَهفَند ای عَنود *** در قیام و در تقلّب ﴿هُمْ ر‌ُقود﴾4 می‌کِشدْشان بی‌تکلُّف در فِعال *** بی‌خبرْ ﴿ذاتَ الْيمين﴾ ﴿ذاتَ الشِّمال﴾5 چیست آن ﴿ذاتَ اليمين﴾؟ فعلِ حَسَن *** چیست آن ﴿ذاتَ الشِّمال﴾؟ أشغالِ تن6 🔹 گر تو بینی‌شان به‌دشواری درون *** نیستْ‌شان خَوفی و ﴿لا هُم يحزَنون﴾7 🔹 می‌رود این هر دو از مردمْ پدید *** بی‌خبر زین هر دو، ایشان در مَزید می‌رود این هر دو کار از انبیا *** بی‌خبر زین هر دو، ایشان چون صَدا گر صَدایت بشنَوانَد خیر و شر *** ذاتِ او باشد ز هر دو بی‌خبر - سوره الذاریات آیه 17 و 18؛ ﴿و [تقواپیشگان] فقط اندکی از شب را می‌خوابیدند *** و سحرگاهان [به درگاه خداوندی] استغفار می‌نمودند.﴾
خوابت را کم کن و در سحرها از استغفار کنندگان باش. - الحاقی از مثنوی شریف.
- سوره الزمر آیه 10؛ ﴿...و زمین خدا فراخ و پهناور است، هرآینه صابران اجر و پاداش خود را تماماً و بی‌حساب دریافت می‌کنند.﴾
نسخۀ قونیه: عرصه‌ای دان انبیا را بس بلند. - سوره الکهف آیه 18؛ ﴿و می‌پنداری که ایشان بیدارند و حال‌آنکه در خوابند... .﴾
- سوره الکهف آیه 18؛ ﴿و ما پیوسته ایشان را به پهلوی راست و چپ می‌گردانیم... .﴾
- ﴿ذاتَ اليَمين﴾: اینکه ایشان را خداوند به سمت راست می‌گرداند. ﴿ذاتَ الشِّمال﴾: اینکه ایشان را خداوند به سمت چپ می‌گرداند. أشغال تن: تدبیر امور بدن و زمینی اولیا.
- سوره یونس آیه 62؛ ﴿آگاه باشيد كه براى اولياى خداوند هيچ‌گونه ترس و هیچ‌گونه اندوه و حُزنی نیست.﴾
- سوره الذاریات آیه 17 و 18؛ ﴿و [تقواپیشگان] فقط اندکی از شب را می‌خوابیدند *** و سحرگاهان [به درگاه خداوندی] استغفار می‌نمودند.﴾
/
582