آموزه‌های معرفت ج 4

پول برداشتن و بردن قبیح است؟ انسان پول بردارد و ببرد، این که قبیح نیست! انسان پولی را از یک جا برمی‌دارد و می‌برد خرج می‌کند؛ پولی اینجا است، حالا این پول انتقال پیدا می‌کند به یک جای دیگر؛ خب این قبیح نیست. فرض کنید که به‌جای اینکه این لیوان در این نقطه باشد، من این لیوان را برمی‌دارم و در این نقطه می‌گذارم؛ اسمش را می‌گذارم دزدی! این قبیح است؟ این قبیح نیست! این پول به‌جای اینکه در جیب حضرت‌عالی باشد، می‌آید در جیب بنده؛ این کجایش قبیح است؟ این هیچ قبح ندارد، خیلی هم خوب است؛ این اشکالی ندارد!

 حتّی شارع در بعضی موارد اجازه داده است که بدزدی؛ در آن مواردی که جانی در خطر است و حفظ این جان موقوف است بر اینکه انسان بذل مال کند، ولی خودش ندارد، امّا کسی می‌تواند بدهد، انسان باید بردارد و برود خرج کند؛ چون جان در خطر است. حتّی نسبت به حیوان هم این مسئله آمده است، تا چه رسد به انسان!¹

 آنچه که در این دزدی خلاف است، عبارت است از: نیّت سوء، تعدّی، تجاوز به مال، تجاوز به حق! این مسئله، برای این سرقت مسئلۀ قبیحی است؛ امّا اگر نیّت، نیّت صالحه باشد، این دیگر دزدی نخواهد بود؛ به شرط اینکه نیّت صالحه باشد، یعنی به شرطی که نیّت مطابق با دستور شرع باشد، مطابق با تکلیف باشد، مطابق با مواردی باشد که شارع تعیین کرده است؛ امّا نه‌اینکه انسان از پیش خودش بگوید: «حالا که ما نیّت خیر داریم، خب بیاییم بزنیم و بچاپیم و مال همه را برداریم!» اینها همه خلاف است.

 آنچه که جنبۀ وجودی پیدا می‌کند به مصداقِ «الوُجودُ خیرٌ کُلُّه و خیرٌ مِصداقُه؛ هم اصل وجود و هم مصادیقش خیر است»، آنها مکروه نیست؛ بلکه آن نیّاتی که باعث می‌شود اینها انجام بشود مکروه است. ﴿كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُۥ عِندَ رَبِّكَ مَكۡرُوهٗا﴾؛ آن جنبۀ بدی‌اش پیش پروردگار تو مکروه است!

علّت حرمت سِحر

 پس بنابراین در رجاء که انسان قصد دارد از خدا بخواهد، آن جنبۀ نفسانی‌اش