ارتداد در اسلام

نسبت به مقلدین است، نه مجتهد که به‌راحتی یک وسائل‌الشیعه را بخواند و فتوا دهد.

باری، خلاصۀ مطلب آنکه اولاًبلااول اگر فردی مرتد شد، «یُستَتاب»؛ چه مرتد ملی و چه فطری باشد، نباید او را کشت؛ حال اگر قبول نکرد، دو قسم می‌شود: مرتد ملی یا فطری. اگر فطری بود، «قُتِل»؛ اگر ملی بود باید توبۀ مطابَق که همان نگه‌داریِ ثلاثةایام¹ است انجام شود، و در نهایت اگر قبول نکرد، «قُتل». پس این‌طور نیست که نسبت به مرتد فطری بدون هیچ اقدامی فوراً بر گردنش شمشیر بگذارند، ولی نسبت به مرتد ملی ثلاثةایام صبر کنند و بعد او را از بین ببرند.

بناءًعلیٰ‌هذا، این روایت اصلاً در مقام تعیین حکمِ ارتداد ملی و فطری نیست و لذا باید روایات را دسته‌بندی کرد. این نکات روایی، بسیار مهم و بسیار محلّ دقت است و به انسان فهم زیادی می‌دهد.

تلمیذ: تفاوت این روایت با روایاتی که مضمونِ «یُقتَل بدون الاستتابة» دارند، چیست؟

استاد: باید آن روایات را بر موردی که امام علیه السّلام از بیان اصل مسئلۀ ارتداد فارغ شده و بعد حکم اقسام آن را نیز بیان نموده، حمل نماییم.

مثل اینکه بنده در مسئلۀ ارتداد بگویم:

الف. رجلٌ رجَع عن الإسلام: یُستتاب.

هذه المسألة فی خصوص أصل الإرتداد.