Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

62

¹
و فی حدیثِ القیامةِ و الحوضِ فیقال: ”إنّهم لم یزالوا مرتدّینَ علیٰ أعقابِهم.“ أی: متخلّفینَ عن بعضِ الواجباتِ.²
تعبیر از لفظ ارتداد در حدیث معروف حوض و توجیه برخی از اهل سنت
حدیث حوض حدیث معروف و مفصلی است و مرحوم والد نیز این حدیث را در امام‌شناسی از اهل‌تسنّن روایت کرده‌اند.³ می‌فرماید که وقتی ملائکه در روز
1. ← «أصحاب الردّة کانوا صنفین:
  صنفٌ ارتدّوا عن الدّین، و کانوا طائفتین: إحداهما أصحابُ مسیلمة و الأسود العنسیّ الذین آمنوا بنبوّتهما، و الأُخریٰ طائفةٌ ارتدّوا عن الإسلام، و عادوا إلیٰ ما کانوا علیه فی الجاهلیة، و هؤلاء اتّفقت الصحابةُ علیٰ قتالهم و سبیهم، و استولد علیٌّ من سبیهم أمَّ محمد ابن الحنفیّة، ثم لم ینقرض عصرُ الصّحابة حتیٰ أجمعوا علیٰ أنّ المرتدَّ لا یُسبیٰ.
  و الصّنفُ الثانی من أهل الرّدّة لم یرتدّوا عن الإیمان و لکن أنکروا فرضَ الزکاة، و زعَموا أن الخطابَ فی قوله تعالی: ﴿خُذۡ مِنۡ أَمۡوَٰلِهِمۡ صَدَقَةٗ﴾ خاصّ بزمن النبی علیه الصلاة و السّلام، و لذلک اشتبه علی عمر قتالهم؛ لإقرارهم بالتّوحید و الصلاة.
  و ثبت أبوبکر علی قتالهم لمنع الزکاة فتابعه الصحابة علی ذلک؛ لأنهم کانوا قریبی العهد بزمان یقع فیه التّبدیل و النّسخ، فلم یقرّوا علی ذلک. و هؤلاء کانوا اهل بغی، فأضیفوا إلی اهل الرّدّة حیث کانوا فی زمانهم، فانسحب علیهم اسمها، فأمّا مابعد ذلک، فمن أنکر فرضیّة أحد أرکان الإسلام کان کافرا بالإجماع.»
2. لسان‌العرب، ج ٣، ص ١٧٢، مدخل «ردد».
3. امام‌شناسی، ج ١٣، ص ٣٢٥، تعلیقه:
  «و از جمله روایتی است ایضاً که حمیدی در جمع بین الصّحیحین در حدیث شصتم از متفقٌ‌علیه از مسند ابن‌عباس روایت می‌کند که گفت: رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله فرمود:
  ألا إنّه سَیُجاءُ برجالٍ من أمّتی فَیؤخَذُ بِهم ذاتَ الشّمالِ. فأقولُ: یا ربّ أصحابی! فیقال: إنّک لا تَدری ما أحدَثُوا بعدَک!
  فأقولُ کما قال العبدُ الصّالِح: ﴿وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡ فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ * إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَ وَإِن تَغۡفِرۡ لَهُمۡ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ﴾*
  قال: فیقال لی: إنّهم لم یَزالوا مُرتَدّینَ علی أعقابِهم منذُ فارَقتَهم!
  آگاه باشید که مردانی از امتِ مرا در روز قیامت می‌آورند و ایشان را می‌گیرند و به سمت چپ (که کنایه از شقاوت و دوزخ است) می‌برند، و من می‌گویم: ”ای پروردگار ←