Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

63

¹
قیامت بعضی اصحاب را از ورود در حوض رَد و نفی می‌کنند، پیغمبر می‌فرمایند: «یا رَبِّ اصحابی؛ پروردگارا، اینها اصحاب من هستند!» در این هنگام خطاب می‌رسد: «إنَّهُم لَم یزالُوا مرتدّینَ علیٰ أعقابِهم؛ اینها مرتدند و بر اعقابشان برگشته‌اند!»
در اینجا ابن‌منظور و نیز بعضی دیگر از اهل‌تسنّن این روایت و امثال آن را به «متخلّفینَ عن بعضِ الواجبات» تأویل می‌کنند که البته مرادشان همان زکات می‌باشد. می‌گویند: «چون آنها تخلف کردند و زکات را نپرداختند، پس از دین برگشتند.» یعنی اگر نماز نمی‌خواندند طوری نبود، اما چون در آن موقع زکات معیار اسلام بود و حکومت به زکات و پول بسیار نیاز داشت، پس هرکس زکات نپردازد، او جزء مرتدین است!
بنابراین خود اهل‌تسنّن نیز مانند ما، صرف تخلف از بعض‌الواجبات را مثبِت ارتداد نمی‌دانند.² فقط «زکات» چون پول و مال است، بر آنها خیلی سخت آمده و متخلف از آن را مرتد می‌دانند؛ اما اگر کسی ـ مانند خالدبن‌ولید ـ زنا هم کند، نمی‌گویند مرتد است!
1. ← من، ایشان اصحاب من‌اند!“
  گفته می‌شود: ”تو خبر نداری که آنها چه کارهایی پس از تو به‌جا آورده‌اند!“
  و من می‌گویم همان‌طورکه عبد صالح گفت: ”خداوندا، من گواه و شاهدِ آنان بودم تا زمانی که زنده میانشان بودم اما وقتی که تو مرا به‌سوی خود بردی، خودت گواه و شاهد و مراقب اعمالشان بودی، و البته‌والبته تو بر هر چیز حاضر و ناظر و گواه و شاهدی! اگر آنها را عذاب کنی آنان بندگان تو هستند، و اگر از آنها درگذری تحقیقاً تو خداوندِ باعزت می‌باشی و ازروی حکمت انجام می‌دهی.“
  رسول خدا فرمود: در این حال به من گفته می‌شود: ”ایشان پیوسته از زمانی که تو از آنها مفارقت نمودی، به‌سوی قهقرا و پشت برگشتند و ارتداد از شریعت تو و ولایت تو پیدا نمودند.“»
  * سوره مائده (٥) آیه ١١٧ و ١١٨.
2. در نظر داشته باشید که در بحث ارتداد باید مذهب عامه نیز مورد مطالعه قرار گیرد و همۀ جوانب بررسی گردد. آنها نیز قائل به ارتداد هستند، و لذا ما روایات و مطالب مورد نظر آنها را نیز مجملاً خواهیم آورد تا این معنا جمع شود.