Name: فلسفه حکم ارتداد در اسلام و آزادی اندیشه | بررسی مرزهای تفکر - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

ارتداد در اسلام

84

و دینِ شیخ طوسی و شیخ مفید و شیخ مرتضی ـ‌ رضوان‌اللَه‌علیهم ـ چه شد؟!
تعریف ارتداد ملی و ارتداد فطری
باری، در ابواب روایات مبحث مرتد، صحبت در دو نوع ارتداد است: ارتداد ملی و ارتداد فطری. ارتداد ملی آن ارتدادی است که مسبوق به شرک باشد، و ارتداد فطری آن است که مسبوق به اسلام باشد؛ یعنی کلا الأبوین أو أحد الأبوین مسلمان باشند.¹
1. معادشناسی، ج ٧، ص ٧٢:
  «در اینجا مناسب است به‌طور اجمال بیان ارتداد و آثار آن ذکر شود، و آن اینکه:
  مرتد کسی است که از اسلام برگردد؛ و دو حال دارد: یا دو مرتبه به اسلام برمی‌گردد و یا به ارتداد خود باقی می‌ماند.
  اما در صورت اول‌ که به اسلام برمی‌گردد و این بازگشتش حقیقت توبه است، توبۀ او قبول است و به بهشت می‌رود؛ خواه حکم اسلام دربارۀ او ظاهراً جاری شود و یا جاری نشود. زیراکه اجرای حکم ارتداد ربطی به قبولی توبۀ واقعی ندارد؛ هرکس فیمابین خود و خدا توبه کند توبه‌اش قبول است. این از نقطه‌نظر واقع؛ خواه مرد باشد و خواه زن، خواه مرتد فطری باشد یا ملی.
  و اما از نقطه‌نظر ظاهر یعنی اجرای حکم ظاهری اسلام، مرتد دو قسم است:
  اول: مرتد فطری؛
  و دوم: مرتد ملی.
  مرتد فطری آن است که در وقتی که پدر و مادرش نطفۀ او را منعقد کردند، هر دوی آنان و یا یکی از آنان مسلمان بوده است؛ و در این صورت انعقاد آن نطفه از فطرت اسلام و سرشت اسلام بوده است. چون طفل تابع اشرف والدین یعنی اشرف ابوین خود است، و هرکدام از پدر و یا مادر که مسلمان باشند آن از دیگری شریف‌تر است، و طفل در اسلام تابع او خواهد بود، نه تابع آن دیگری که کافر است، گرچه پدرش بوده باشد. بنابراین کسی که هنگام انعقاد نطفۀ او (نطفه‌ای که خود او از آن نطفه به وجود آمده است) پدر و یا مادرش مسلمان باشد این نطفه در اسلام منعقد شده و طفل متولد چنانچه به سنّ بلوغ برسد و مسلمان باشد، چنانچه بعداً از اسلام برگردد و مرتد شود، از فطرت اسلام مرتد شده است، یعنی از سرشتش که در حال اسلام بوده است. و چنانچه ارتداد او در محکمۀ شرع یعنی در نزد حاکم اسلام به ثبوت رسد حکمش قتل است‌ یعنی باید کشته شود. البته این در صورتی است که مرد باشد، ولی اگر زن باشد حاکم اسلام حکم به قتل او نمی‌دهد، بلکه او را حبس می‌کنند و در اوقات نماز او را می‌زنند تا اینکه از کفر به اسلام برگردد.
  اما ارتداد ملی راجع‌به آن کسی است که چون نطفه‌اش منعقد شده است، پدر و مادر هر دو کافر ←