ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشته‌جات و دروس خارج فقه آیت‌الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس‌سرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام را با دیدگاه‌های افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان می‌دهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
92روایات باب دوم وسائل‌الشیعه: «بابُ أنَّ الطفلَ إذا کانَ أحدُ أبویه مُسلِماً فاختارَ الشّرکَ عندَ البلوغِ جُبِرَ علی الإسلامِ فَإن قَبِلَ و إلّا قُتِلَ بعد البلوغ»
1
باب دوم روایاتی است در مورد «صبی» و «صبیّه»:2
روایت اول:
عن أبی‌عبدِاللَه علیه السّلام فی الصبیِّ یختارُ الشرکَ و هو بین أبویه، قال: «لا یُترَکُ؛ و ذاک إذا کان أحدُ الأبوین نصرانیًّا.»3
«صبی» چون تکلیف ندارد و هنوز قلمِ تکلیف بر او قرار نگرفته، نباید او را حد زد یا به قتل رساند اما طبق روایت رها نمی‌گردد و بر اسلام مجبور می‌شود.
روایت دوم:
عن أبی‌عبدِاللَه علیه السّلام فی الصبیِّ إذا شَبَّ فاختارَ النصرانیّةَ و أحدُ أبویه
- ← محمدُ بنُ الحسنِ بإسنادِه عن الحسینِ بنِ سعیدٍ قال: قرأتُ بخطِّ رجلٍ إلیٰ أبی‌الحسنِ الرّضا علیه السّلام رجلٌ ولِد علی الإسلامِ ثمّ کفرَ و أشرَک و خرَج عن الإسلامِ. هل یُستتابُ، أو یُقتل و لا یُستتابُ؟ فَکتَب علیه السّلام: «یُقتَل».
«حسین‌بن‌سعید می‌گوید: ”در نامه‌ای که به خط مردی برای امام رضا علیه السّلام نوشته شده بود، خواندم: مردی بر اسلام متولد شد و سپس کافر و مشرک گردید و از اسلام خارج گشت. آیا توبه به او عرضه می‌شود و از وی درخواست توبه می‌گردد یا اینکه کشته شده و توبه به وی عرضه نمی‌شود؟“ امام علیه السّلام در پاسخ نوشتند: ”کشته می‌شود.“» (محقق)
روایت هفتم:
و بإسنادِه عن محمدِ بنِ علیِّ بنِ محبوبٍ، عن أیّوبَ بنِ نوحٍ، عن الحسنِ بنِ علیِّ بنِ فضّالٍ، عن أبانٍ، عمّن ذکَره، عن أبی‌عبدِاللَهِ علیه السّلام فی الرّجلِ یموتُ مرتدًا عن الإسلامِ و له أولادٌ و مالٌ. فقال: «مالُه لوُلدِه المسلمینَ».
«از امام صادق علیه السّلام در مورد مردی سؤال شد که مرتد از اسلام از دنیا می‌رود و اولاد و اموالی دارد. حضرت فرمود: ”مال او برای فرزندان مسلمانش است.“» (محقق) - وسائل‌الشیعه، ج ٢٨، ص ٣٢٦.
- همان. ترجمه:
«عبیدبن‌زراره از امام صادق علیه السّلام راجع‌به بچه‌ای که با پدر و مادرش زندگی می‌کند و شرک را اختیار می‌نماید، روایت می‌کند که آن حضرت فرمود: ”به این حال رها نمی‌شود، و این در صورتی است که یکی از پدر و مادرش نصرانی باشند.“» (محقق)
- ← محمدُ بنُ الحسنِ بإسنادِه عن الحسینِ بنِ سعیدٍ قال: قرأتُ بخطِّ رجلٍ إلیٰ أبی‌الحسنِ الرّضا علیه السّلام رجلٌ ولِد علی الإسلامِ ثمّ کفرَ و أشرَک و خرَج عن الإسلامِ. هل یُستتابُ، أو یُقتل و لا یُستتابُ؟ فَکتَب علیه السّلام: «یُقتَل».