
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
75و غیرِها و ظاهرُ التّذکِرةِ، بَل فی الأُوَلِ من المسلمینَ. لکِن لعلّهُ یرید النَّجاسةَ فی الجُملةِ، لنصِّ الآیةِ الشّریفةِ؛ و إن کانَتِ العامّةُ یُؤَوِّلونها بالحُکمیّةِ، لا العَینیّةِ. نعم، هی کذلک عندنا من غَیرِ فرقٍ بین الیهودِ و النّصاریٰ و غیرهم ـ کما هو صَریحُ معقدِ إجماعِ المُرتضی و ظاهرُ غیره بل صَریحُه ـ و لا بین المشرک و غیره و لا بین الأصلیِّ و المُرتدِّ؛ و لعلّ ما عن غَریّةِ المُفیدِ من الکَراهةِ فی خصوص الیهودِ و النّصاریٰ یُریدُ بها الحُرمةَ، کما یُؤیِّدُه اختیارُه لها فی أکثرِ کُتُبِه علیٰ ما قیلَ، و عَدمُ معروفیّةِ حکایةِ خِلافِه کنقلِ الإجماعِ مِن تَلامِذتِه، مع أنّه المؤَسِّسُ لِلمذهبِ.1
ملاحظه میشود که ایشان مدّعی اجماع میباشند، و حتّی بین مشرک و یهود و نصاریٰ فرقی از جهت نجاست، قائل نمیباشند. و حتّی کلام شیخ مفید را مبنی بر طهارت اهلکتاب که از لفظ کراهت استفاده میشود، تأویل نموده و کراهت را حمل بر حرمت مینمایند!! امّا صرف نظر از توجیه و تأویل مذکور، ادّعای ایشان در مورد اجماع بر نجاست مشرک، قابل قبول میباشد. ولی چنانچه خود ایشان
- ترجمه: «دهم: کافر است، بنابر اجماعی که در تهذیب و انتصار و غنیه و سرائر و منتهیٰ و غیر آن وجود دارد، و از ظاهر عبارات تذکره نیز بهدست میآید؛ بلکه مسلمین صدر اسلام نیز بر این مطلب اجماع داشتهاند.
امّا شاید منظور ایشان از نجاست، نجاست فیالجمله باشد، به دلیل نصّ آیۀ شریفه؛ اگرچه عامّه نجاست را در آیۀ شریفه به نجاست حکمیّه تأویل میکنند، نه نجاست عینیّه.
بله، نجاست در نزد ما شیعیان نجاست عینیّه است و تفاوتی بین یهود و نصاریٰ و غیر آنان وجود ندارد ـ کما اینکه صریح معقد اجماع سیّد مرتضی و ظاهر عبارات دیگران بلکه صریح عباراتشان بر آن دلالت دارد ـ و بین مشرک و غیر مشرک و کافر اصلی و مرتد نیز تفاوتی وجود ندارد.
و چهبسا منظور شیخ مفید از کراهتی که راجع به خصوص یهود و نصاریٰ در کتاب غریّه ذکر نمودهاند، همان حرمت باشد. و مؤیّد این مطلب این است که ایشان در اکثر کتب دیگرشان، بنابر آنچه نقل شده، حرمت را اختیار کردهاند و همچنین فتوای بر خلاف نجاست از ایشان معروف نیست؛ چنانکه از تلامذۀ ایشان اجماع بر نجاست نقل شده است، و اگر فتوای بر خلاف نجاست از شیخ مفید که مؤسّس مذهب است بوده باشد، نقل چنین اجماعی معنا نداشت.» (محقّق)
- ترجمه: «دهم: کافر است، بنابر اجماعی که در تهذیب و انتصار و غنیه و سرائر و منتهیٰ و غیر آن وجود دارد، و از ظاهر عبارات تذکره نیز بهدست میآید؛ بلکه مسلمین صدر اسلام نیز بر این مطلب اجماع داشتهاند.
