
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
81تعلَم أنّها نصرانیّةٌ، لا تَتوَضَّأُ و لا تَغتَسِلُ من جَنابةٍ؟! قال: ”لا بَأسَ؛ تَغسِلُ یدَیها.“»1
کیفیّت دلالت روایات بر طهارت ذاتی اهلکتاب، با وجود نجاست عرضی آنها
در این روایت تصریح بر طهارت اهلکتاب است؛ زیرا:
اوّلاً: اگر مقصود از خدمت، صِرف اختلاط بدون تماس دست نصرانیّه با اشیاء منزل و سریان رطوبت باشد، دیگر کلام آن حضرت که میفرمایند: «اشکالی ندارد؛ او دستش را میشوید» معنا ندارد.
و ثانیاً: اینکه راوی، سؤال از سریان نجاست را منحصر به عدم وضو و بقای بر جنابت قرار داده است، معلوم میشود که در ارتکاز اصحاب و مسلمین در آن زمان، طهارت اهلکتاب امری مسلّم و قطعی بوده است، و الاّ چه دلیلی دارد که با وجود نجاست ذاتی آنها، سؤال از نجاست عرضی که مشکوکالوجود است بشود؟
و ثالثاً: اینکه امام علیه السّلام میفرماید: «او دستش را میشوید» بنابر فرض نجاست ذاتی اهلکتاب، امر را مشکلتر و أسوَءُ حالاً مینماید، و به عبارت دیگر، عذر بدتر از گناه خواهد بود؛ زیرا به مجرّد تماس با آب، نجاست به اشیاءِ مجاور سرایت نموده و تمام زندگی امام را فرا خواهد گرفت.
لذا با توجّه به مطالب فوق، میتوان حکم به طهارت اهلکتاب را از این روایت صحیحه، قطعی و مسلّم دانست.
١٠. محمّد بنُ الحسنِ، بإسنادِه عن سعدٍ، عن أحمدَ بنِ محمّدٍ، عن الحسن بنِ محبوبٍ، عن عبداللَه بن سِنانٍ قال: «سَألَ أبی أباعبداللَه علیه السّلامُ و أنا حاضرٌ: إنّی أُعیرُ الذِّمِّیَّ ثَوبی، و أنا أعلَمُ أنّه یَشرَبُ الخمرَ و یأکُلُ لحمَ الخنزیرِ،
- وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٤٢٢. ترجمه:
«ابراهیم بن أبیمحمود میگوید: به امام رضا علیه السّلام عرض کردم: کنیز نصرانی به شما خدمت میکند و شما نیز میدانید که او نصرانی است، وضو نمیگیرد و غسل جنابت نیز نمیکند؟! حضرت فرمودند: ”اشکالی ندارد؛ دستانش را میشوید.“» (محقّق)
- وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٤٢٢. ترجمه:
