
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
86١٧. أبوعلیِّ الأشعریُّ، عن محمّدِ بنِ عبدِالجبّارِ، عن صفوانَ بنِ یحییٰ، عن إسماعیلَ بنِ جابرٍ قال: «قُلتُ لِأبیعبداللَه علیه السّلام: ما تقول فی طعامِ أهلِ الکتابِ؟ فقال: ”لا تَأکُلْهُ!“ ثُمّ سکَت هُنَیئةً، ثمّ قال: ”لا تَأکُلْهُ!“ ثمّ سکَتَ هُنَیئةً، ثمّ قالَ: ”لا تَأکُلْهُ! و لا تَترُکْهُ تقولُ: إنّهُ حَرامٌ! و لکن تترُکُه تَنَزُّهًا عنه؛ إنّ فی آنیَتهمُ الخمرَ و لحمَ الخنزیرِ.“»1
در این روایت تصریح بر طهارت ذاتی آنان است.
١٨. و بهذا الإسنادِ عن علیِّ بنِ أبیطالبٍ علیه السّلام: «أنّ النّبیَّ صلَّی اللَه عَلَیه و آله دَعاهُ رَجلٌ من الیهودِ إلیٰ طعامٍ، و دَعا معه نَفَرًا من أصحابِه، فقال النّبیُّ صلَّی اللَه علیه و آله: ”أجیبوا!“ فَأجابوا، و أجابَ النّبیُّ صلّی اللَه علیه و آله فأَکَلَ.»2
دلالت این روایت نیز بر طهارت اهلکتاب، تامّ میباشد.
١٩. العَیّاشیُّ فی تفسیره، عن أبیعبداللَه عَلَیه السّلام فی حدیثٍ: «أنّه قال رجلٌ: ”فأین قولُ اللَه: ﴿وَطَعَامُ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ حِلّٞ لَّكُمۡ﴾؟“ فقال أبوعبداللَه علیه السّلام: ”کانَ أبی علیهِ السّلام یقول: إنّما ذلک الحُبوبُ و أشباهُها.“»3
- الکافی، ج ٦، ص ٢٦٤. ترجمه:
«اسماعیل بن جابر میگوید: به امام صادق علیه السّلام عرض کردم: راجع به غذای اهلکتاب چه میفرمایید؟ فرمودند: ”نخور!“ سپس مقداری سکوت کردند و سپس فرمودند: ”نخور!“ باز مقداری سکوت کردند و سپس فرمودند: ”نخور! امّا اینطور نباشد که ترک غذای آنان را بکنی و بگویی غذایشان حرام است! بلکه غذایشان را ترک کن تا از آنچه در آن است به دور باشی؛ در ظرفهای آنان شراب و گوشت خوک است.“» (محقّق) - مستدرک الوسائل، ج ١٦، ص ٢٣٤. ترجمه:
«از امیرالمؤمنین علیه السّلام روایت شده است که فرمود: مردی یهودی رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم را به غذایی دعوت نمود، و عدّهای از اصحاب را نیز به همراه ایشان دعوت کرد. حضرت فرمودند: ”دعوت او را اجابت کنید!“ پس اصحاب دعوت او را اجابت کردند، و خود آن حضرت نیز دعوتش را اجابت کرده و از غذا تناول نمودند.» (محقّق) - مستدرک الوسائل، ج ١٦، ص ١٩٨. ترجمه:
«در تفسیر عیّاشی آمده است: مردی از امام صادق علیه السّلام پرسید: ”پس گفتار خداوند عزّوجلّ که میفرماید: ﴿و غذای اهلکتاب برای شما حلال است﴾ چه میشود؟“ حضرت پاسخ دادند: ”پدرم امام باقر علیه السّلام میفرمود: منظور از طعام در این آیۀ شریفه صرفاً حبوبات و امثال آن است.“» (محقّق)
- الکافی، ج ٦، ص ٢٦٤. ترجمه:
