امام شناسی ج9
جلد نهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش چهارم از موضوع غدیر: عید غدیر، معنای حقیقی عید و آداب آن» و «استشهادها به حدیث غدیر در طول تاریخ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • استشهادات به حدیث غدیر توسط صحابه، علماء، و حتی دشمنان اهل‌بیت علیهم‌السلام • مجلس پراهمیت مأمون با علمای‌عامّه دربارۀ ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام • نزول آیۀ «سأل سائل..» دربارۀ منکر حدیث غدیر و پاسخ به شبهات ابن‌تیمیه • نزاع شیعه و اهل سنت در اصول شریعت است نه در فروعات • معنای عید در لغت و اصطلاح • عید غدیر، عید بزرگ اسلام و عید تهنیت است • عید‌غدیر، افضل اعیاد و روز نزول جمیع خیرات و برکات است • بهترین لباس آنستکه انسان را از خدا به غیر خدا مشغول نکند • تأسّی به رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در همۀ جهات ـ از جمله در لباس ـ موجب نجات، و تقلید از کفار موجب خواری و ذلّت است
امام شناسی ج9
134مى‌شود: تَبْطَحُ السَّیْلُ یعنى در بطحاء گسترده شده و آن را فرا گرفت.1
و در «غایة المرام» این حدیث را از حمّوئى ابراهیم بن محمّد بعین الفاظ آن ذكر كرده است.2
و شیخ محمّد زرندى حنفى از ابواسحق ثعْلبى از تفسیرش، این داستان را مفصّلاً آورده است.3
و ابن صبّاغ مالكى نیز از ثعلبى از تفسیرش آورده است.4
و در كتاب «سیرة النبویّة» برهان الدین حلبى شافعى متوفّى در سنۀ ١٠٤٤ ذكر كرده است.5
گفتار أبو السّعود در شأن نزول آیۀ سأل سائل
و ابوالسُّعُود در تفسیر خود، در شأن نزول این آیۀ كریمه سأل سائلٌ گوید: یعنى خواهنده‌اى درخواست كرد، و طلب نمود، و او نضر بن حارث است كه از روى إنكار و استهزاء گفت: إنْ کَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِکَ فَأمْطِرْ عَلَیْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمآءِ أوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ ألیمٍ.
و بعضى گفته‌اند: طلب كنندۀ این عذاب، ابوجهل بوده است در وقتى‌كه گفت: فَأَسْقِطْ عَلَيْنا كِسَفًا مِنَ السَّماءِ.6
و گفته‌اند: خواستار این عذاب، حرث بن نعمان فهرى است، و داستان از این قرار است كه: چون گفتار رسول خدا دربارۀ على (رضى الله عنه) كه فرمود: مَنْ
- «فرائد السِّمطین» ج ١ ص ٨٢ و ص ٨٣ حدیث ٦٣ در باب پانزدهم، و لیكن در «الغدیر»، ج ١، ص ٢٤٢ آن را از باب سیزدهم از «فرائد» نقل كرده است.
- «غایة المرام»، قسمت دوم، ص ٣٩٧ و ص ٣٩٨ باب ١١٧، حدیث اول.
- «نظم دُرَر السِّمْطَین» ص ٩٣. و «الغدیر»، ج ١ ص ٢٤٢ و ص ٢٤٣، از همین كتاب، و از كتاب «معارج الوصول» زرندى.
- «الفصول المهمّة» طبع سنگى ص ٢٦، و طبع حروفى نجف ص ٢٤.
- «سیرۀ حلبیّه»، ج ٣ ص ٣٠٨ و ص ٣٠٩، از طبع مطبعه محمد على صبیح مصر سنۀ ١٣٥٣ هجرى.
- آیۀ ١٨٧، از سورۀ ٢٦: شعراء: فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِنَ السَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ: پس بینداز بر ما قطعه‌اى از آسمان را اگر تو از راستگویان هستى.