
مباحث فقهی
مباحثی در احکام شرکت و ضمان و قصاص و دیات و ...
کتاب شریف «مباحث فقهی» مجموعۀ مکتوبِ هفت سخنرانی از حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰبه، با بیانی شیوا ایراد فرمودهاند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی میتواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راهگشا و راهنما باشد. مهمترین مباحث مندرج در این اثر: • احکام اجتهاد و تقلید • وجوب رجوع به مجتهد جامعالشرایط در زمان غیبت • حرمت رجوع به طاغوت برای فصل خصومت • بیان قسمتی از رسالۀ حقوق امام سجاد علیهالسلام • احکام برخی ابواب فقهی همچون: «احکام شرکت»، «احکام و مسائل کفار ذمّی و حربی»، «احکام ضمان»، «احکام قصاص و دیات» • نمونهای از خطبۀ عقد و بیان صیغۀ عقد ازدواج • تاریخچۀ مهرالسنّة • لزوم ترغیب مسلمانان به مهرالسنّة • ایجاد محبّت بین عروس و داماد بهواسطۀ مهرالسنّة
مباحث فقهی
38دیگری هم مالک نصف زمین است که آن نصف شیوع پیدا کرده و تمام زمین را گرفته است. این را مِلک مُشاع میگویند و این دو نفر با یکدیگر در این عین، نصف به نصف شرکت دارند.
شرکتِ در دَین این است که مثلاً دو نفر معاملهای میکنند و جنسی را که دارند، به ذمّۀ کسی میفروشند و ذمّۀ آن شخص به هر دو نفر تعلّق میگیرد؛ بنابراین این دو نفر بالإشتراک، مالک ذمّۀ آن شخص و مالک دَینی میشوند که آن شخص به اینها بدهکار میشود.
شرکت در منفعت این است که مثلاً دو نفر بالإشتراک، شخصی را برای کاری اجیر میکنند، مثل خیّاطی، نجّاری، آهنگری، کنترات ساختمان، سیمکشی و امثال اینها؛ هر دو با هم اجیر میکنند، بنابراین منفعت آن اجیر، بالإشتراک مِلکِ این دو نفر است.
و همچنین شرکت در حق این است که مثلاً اگر دو نفر آن حقوقی را که قابل انتقال است بالإشتراک خریدند یا مصالحه کردند، بالإشتراک مالک آن حق میشوند.
شرکت به سبب معاملات یا ارث
حالا آن اسبابی که موجب میشود دو نفر یا بیشتر در مالی، یا در منفعتی، یا در حقّی و یا در دَینی شرکت پیدا کنند، چند چیز است:
اوّل: معاملات است. دو نفر بهواسطۀ معاملۀ هِبه، معاملۀ صلح، معاملۀ خرید و فروش، مالک یک چیزی میشوند.
دو رفیق با هم دارند حرکت میکنند، میبینند که شخصی یک عدد قالی روی دوشش انداخته و دارد میفروشد. هر دو با هم میگویند: «این قالی را به ما میفروشی؟» میگوید: «بله.» قالی را معامله میکنند. این قالی در معاملۀ با او بالإشتراک مِلک این دو نفر میشود.
دوّم: قِسم دوّم، ارث است. مالی را که شخص متوفّا از خود باقی
