
مباحث فقهی
مباحثی در احکام شرکت و ضمان و قصاص و دیات و ...
کتاب شریف «مباحث فقهی» مجموعۀ مکتوبِ هفت سخنرانی از حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰبه، با بیانی شیوا ایراد فرمودهاند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی میتواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راهگشا و راهنما باشد. مهمترین مباحث مندرج در این اثر: • احکام اجتهاد و تقلید • وجوب رجوع به مجتهد جامعالشرایط در زمان غیبت • حرمت رجوع به طاغوت برای فصل خصومت • بیان قسمتی از رسالۀ حقوق امام سجاد علیهالسلام • احکام برخی ابواب فقهی همچون: «احکام شرکت»، «احکام و مسائل کفار ذمّی و حربی»، «احکام ضمان»، «احکام قصاص و دیات» • نمونهای از خطبۀ عقد و بیان صیغۀ عقد ازدواج • تاریخچۀ مهرالسنّة • لزوم ترغیب مسلمانان به مهرالسنّة • ایجاد محبّت بین عروس و داماد بهواسطۀ مهرالسنّة
مباحث فقهی
52حال هَرِم1 در آمدهاند، بکشند؛ قتل آنها جایز نیست مگر در دو صورت:
یک صورت آنجایی است که آن پیرمرد فرتوت، یا با عمل خود یا با رأی خود به آنها کمک کند و جلوی پیشرفت دولت اسلام را بگیرد؛ یا آنکه آن زنان یا آن پیرمردان یا آن اطفال، در جنگ به آنها کمک کنند؛ در اینصورت کشتن آنها برای پیشرفت اشکالی ندارد.2
وظیفۀ مسلمانان در قبال سپر انسانی قرار دادن زنان و بچهها و ... توسط کفّار
صورت دوّم آنجایی است که آن کفّار، زنها و بچّهها یا پیرمردها و مجانین را جلوی صفوف جنگ به عنوان سپر قرار میدهند؛ چون میدانند که در احکام اسلام وارد است که انسان نمیتواند زنها، بچّهها، دیوانگان یا پیرمردانِ آنها را بکشد، لذا اینها را جلوی خودشان قرار میدهند تا مانع از پیشرفت بشوند؛ در اینصورت اگر فتح دولت اسلام بر کشتن آنها متوقّف باشد اشکالی ندارد، ولو تمام آن زنها و دیوانگان و بچّهها که سپر قرار گرفتهاند کشته شوند تا بعد نوبت به خود آنها برسد.3
و حتّی اگر آنها مردان، زنان یا بچّههای مسلمانانی را که به عنوان اسیر گرفتهاند، یا غیر آنها را در جلوی صفوفِ خود سپرِ خودشان قرار بدهند و حملۀ لشکر اسلام بر آنها میسور نباشد الاّ به کشتن این مسلمانانی که به عنوان سپر قرار گرفتهاند، کشتن آن مسلمانها و آن بچّهها و زنها اشکالی ندارد و دیه هم تعلّق نمیگیرد و قصاصی هم نیست؛4 چون این قوانین براساس مصلحت دولت اسلام جمع شده است و این جهاد زیر
- فرهنگ فارسی عمید: «هَرِم: پیر و فرتوت.»
- وسائل الشّیعة، ج ١٥، ص ٦٤ و ٦٥.
- همان؛ السرائر، ج ٢، ص ٨.
- وسائل الشّیعة، ج ١٥، ص ٦٢؛ السرائر، ج ٢، ص ٨.
