معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن به‌میان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقوله‌اند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
118از أبو ذر سؤال شد: حالِ ما در هنگام ورود بر خدا چطور خواهد بود؟ أبو ذر گفت: مردم دو دسته هستند: نیكوكاران و زشت كرداران.
امّا ورود شخص نیكوكار در نزد خدا مانند ورود كسى است كه مدّتى از خانه و اهل خود دور شده و به سفر و غیره غیبت طولانى نموده؛ وقتى كه چنین شخصى به خانه بر میگردد و ملاقات اهل و بستگان خود را مى‌كند چه نشاط و سرور و التذاذ زائد الوصفى به او دست مى‌دهد، همینطور نشاط و سرور بى حدّ به چنین شخص نیكوكارى رخ مى‌دهد كه بر خداى محسن خود وارد شده و مورد إنعام و مكرمت و احسان لا یتناهاى او واقع مى‌گردد، و از جمال بى نقاب شاهد ازلى متمتّع مى‌شود.
و امّا ورود شخص زشت كردار نزد خداوند مانند ورود غلام فرارى است كه با جرم و جنایت از دست مولاى خود گریخته باشد. وقتى آن بنده را بگیرند و به نزد مولا بیاورند چه حالى بر آن غلام متمرّد و متجرّى دست خواهد داد كه خود را در زیر چنگال غضب و خشم بى حدّ مولا ملاحظه مى‌كند؛ همینطور وقتى شخص زشت كردارى كه از ساحت عبودیت پروردگار عزیز تجاوز كرده و به حقوق او و به حقوق مخلوقات او تجاسر و تعدّى نموده و سركشى و بلندپروازى كرده است، در نزد خدا، خداى مهربان و لطیف و منتقم، حاضر شود، حالت شرم و خجالت بى حدّى عارض او مى‌شود و از طرفى هم خود را مورد هر گونه جزا و عذاب مى‌نگرد.