معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
41قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى1.
«و كسى كه از یاد خدا إعراض كند، پس بدرستى كه زندگى او توأم با سختى و مشكلات خواهد بود، و ما او را در روز قیامت كور محشور خواهیم كرد. میگوید: اى پروردگار من! من كه در دنیا بینا بودم، چرا مرا در اینجا كور حشر نمودى؟ خداوند میفرماید: اینچنین است كه در دنیا آیات ما بسوى تو آمد و آنها را فراموش كردى! و بدین جهت امروز نیز فراموش كرده شدى!»
پناه به خدا؛ در این دنیا انسان اعتماد به غیر خدا نموده و همه چیز از دستش میرود. و امّا اگر با خدا راه محبّت و عشق، باز كند و طبق دعاى مولى أمیر المؤمنین علیه السّلام: وَ اجْعَلْ ... قَلْبِى بِحُبِّک مُتَیمًا2 (دل مرا در محبّت و عشق خودت دیوانه کن) با خدا و اسرار الهى و واقعیات سر و كار داشته و دامن از لوث اعتبار و مجاز بشوید، در آنجا حبیب الله، ید الله، روح الله، ولىّ الله میگردد.
مگر خدا حبیب دارد؟ رفیق دارد؟ اینها همه اسماء خدا هستند كه به مقرَّبین و مُخلَصین عنایت میكند. چگونه أمیر المؤمنین علیه السّلام أسَدُ الله، یدُ الله، لِسانُ الله، عَینُ الله، و فَضْلُ الله بوده است؛ اگر كسى با آن حضرت راه مودّت و محبّت پیش گیرد و با صدق و صفا بدون غشّ و دَغَل ولایتش را بپذیرد و در اطاعت از
- آيات ١٢٤ تا ١٢٦، از سوره ٢٠: طه
- از فقرات دعاى کميل است. («مفاتيح الجنان» ص ٦٧، از طبع إسلاميّه)