کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور مییابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجهالخَلقی و ظهور جنبۀ وجهاللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا میبیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجهاللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیهاند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
مرتب سازی:
معاد شناسی ج5
4وَ فُتِحَتِ السَّماءُ فَكانَتْ أَبْواباً* وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً.1
«آسمان باز میشود، و درهائى میشود. و كوهها به گردش در مىآیند، و سراب میگردند.»
سراب به معناى باطل است، در مقابل آب. سراب یعنى آب خیالى و آب توهّمى.
سراب به چیزى میگویند كه حقیقت ندارد و در تخیل انسان خود را به صورت واقع نشان داده و جلوه كرده است.
سراب كه در بیابانهاست آبنماست، كه از نور و حرارت خورشید به زمین، نقاط صیقلى كه از شن و ماسه پوشیده شده است، از دور به منظره مَیعان و لَمَعان، آب جلوه میكند و بیننده مىپندارد كه آب است. و چون نزدیك میرود معلوم میشود كه آب نیست و آبِ باطل است و آب خیالى است.
در این آیه میفرماید: كوهها سراب میشود یعنى باطل میشود، درحالىكه اگر كوهها خُرد شوند و مانند پشم زده شده در میان فضا و آسمان و زمین پراكنده شوند و یا در دریا ریخته شوند، باز باطل نخواهند بود بلكه حقیقتى است كه از یك صورت و یك شكل به شكل دیگرى در آمده است.
آیهاى كه در مَطلَع بحث ذكر شد دنباله آیه نفخ صور است:
وَ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَفَزِعَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي
- آيه ١٩ و ٢٠، از سوره ٧٨: النّبأ