معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
40فلا وَصْفَ لى وَ الْوَصْفُ رَسْمٌ کذاک الّإِ *** سْمُ وَسْمُ فإنْ تَکنِى فَکنَّ أوِ انْعَتِ (٢) وَ مِنْ أنَا إیاهَا إلَى حَیثُ لا إلَى *** عَرَجْتُ وَ عَطَّرْتُ الْوجُودَ برَجْعَتى (٣) وَ عَنْ أنَا إیاىَ لِباطِنِ حِکمَةٍ *** وَ ظَاهِر أحْکامٍ اقیمَتْ لِدَعْوَتى (٤) وَ مِنِّى أَوْجُ السّابقِینَ بزَعْمِهِمْ *** حَضیضُ ثَرَى آثار مَوضِعِ وَطْأَتى (٥) وَ آخِرُ ما بَعْدَ الإشارَةِ حَیثُ لا *** تَرَقّى ارْتِفاعٍ وَضْعُ أوَّلِ خَطْوَتى (٦) فما عالِمُ إلّا بفَضْلِى عالِم *** وَ لا ناطِقٌ فى الْکوْنِ إلّا بمِدْحَتى (٧) وَ لا غَرْوَ أنْ سُدْتُ الالَى سَبَقوا وَ قدْ *** تَمَسَّکتُ مِنْ طَهَ بأوْثَقِ عُرْوَةِ (٨)1 ١ ـ «پس سیر كردم در راه فناء در ذات و مقام جمع و رسیدم به جائى كه سابقین از علماء و حكماء قبل از رسیدن توقّف كردند؛ و هلاك شد و نابود شد عقل‌هائى كه بواسطه ملاحظه منافع راه را گم كردند.»
٢ ـ «و چون بدانجا رسیدم عین و اثرى از من نماند؛ پس صفتى و وصفى ندارم؛ چون وصف اثر است و اسم علامت است
- «ديوان ابن فارض» تائيّه کبرى، ص ٧٧، بيت ٣٢٤ به بعد از تائيّه