معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
105وصف درهاى بهشت در معراج رسول خدا
و مجلسى رضوان الله علیه از كتاب «فضائل» شاذان1، و از كتاب «روضه» با إسناد خود مرفوعاً از عبد الله بن مسعود روایت میكند از حضرت رسول الله صلّى الله علیه و آله كه فرمود: چون در معراج مرا به آسمان بردند، جبرئیل به من گفت: بهشت و جهنّم مأمور شده‌اند كه خود را بر تو عرضه كنند.
من بهشت را دیدم و آن نعمت‌هائى را كه در آن بود، و جهنّم را دیدم و آن عذاب‌هائى را كه در آن بود.
بهشت داراى هشت در بود، و بر فراز هر درى چهار كلمه نوشته بود كه هر كلمه آن از تمام دنیا و آنچه در دنیاست، براى كسى كه بداند و عمل كند بهتر است. و جهنّم داراى هفت در بود، و بر فراز هر درى سه كلمه نوشته بود كه هر كلمه اى از آن براى كسى كه بداند و عمل كند از دنیا و آنچه در آنست بهتر است.
كلمات نوشته شده بر فراز درهاى بهشت
در این حال جبرئیل به من گفت: بخوان اى محمّد كه بر بالاى درها چه نوشته شده است! و من خواندم. امّا بر درهاى بهشت:
بر بالاى در اوّل نوشته بود:
لَا إلَهَ إلَّا اللهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ، عَلِىٌّ وَلِىُّ اللهِ. «براى هر چیز راهى و چاره اى است، و راه وصول به راحتى و عیش چهار صفت است: قناعت، و بذل كردن حقّ، و ترك كینه، و مجالست با اهل خیر.»
و بر بالاى در دوّم نوشته بود:
لَا إلَهَ إلَّا اللهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ، عَلِىٌّ وَلِىُّ الله. «براى هر چیز
- أبو الفضل سديد الدّين شاذان بن جبرئيل قمّى. (م)