معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
130اندوه و غصّه نیز ندارید.»
چون خوف و ترس درباره پیشامد احتمالىِ أمر ناپسند و ناگوار است، و غصّه و اندوه درباره امرِ ناپسند واقع شده اى است، و خداوند در این آیه هر نقصان وجودى را چه نقصانى واقع و چه نقصانى احتمالى، همه را از بهشتیان نفى میكند. و بنابراین آنها از هر عیب و نقص، و از هر امر عدمى بَرى و منزّه هستند، و در كینونت ذات خود كاملند. و هیچیك از كون و فساد و مزاحمات دنیا، و تأثیر و تأثّرها، و فعل و انفعال‌هائى كه موجب نقصان گردد در آنجا نیست.
همه انحاء عیوب و غلّ و غشّ از آنان برداشته شده، و در رحمت الهیه و غشیان جذبات ربّانیه، رستگار، و با امن و سلام، مأمون و سالم مى‌باشند.
در آخرت، فقط دین اسلام پذیرفته است
و از اینجا نیز میتوان به خوبى دریافت كه در آنجا سِلم و مسالمت و إسلام و تسلیم حكمفرماست، انكار و جُحود و استكبار در آنجا نیست، و كسى كه بدین رذائل متّصف باشد بدانجا راه ندارد. و دین اسلام كه دین تسلیم و سلامت است فقط پذیرفته است، و آنان كه غیر از این دین، دینى براى خود چه آسمانى و چه من درآوردى اتّخاذ كنند، و یا صاحب مذهب و مكتبى غیر از اسلام باشند، از آنان قبول نخواهد شد.
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ.1
«بدرستى كه حقّاً دین در نزد خداوند فقط دین اسلام است».
- صدر آيه ١٩، از سوره ٣: ءَال عمران