معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
139و محصّل كلام آنست كه: بعد از آنكه محقّق است كه دین مقدّس اسلام، أكمل و افضل و اشرف ادیان است، و بهتر و مستقیم‌تر و راحت‌تر و وسیع‌تر افراد بشر را به سعادت میرساند؛ عقلًا و شرعاً و فطرةً واجب و لازم است كه دست از ادیان و آئین‌ها و مذهب‌ها و مكتب‌هاى دیگر برداشته و در تحت این شریعت غرّاء در آیند، و الّا در عاقبت كار، خسران و زیان مشهود است.
حال اگر كسى در جستجوى حقیقت كوتاهى نكرد، و براى او بواسطه دور بودن از محیط علم و ایمان و پرورش در خانه جاهلیت، چنین یقین حاصل شد كه دین حضرت موسى و یا حضرت عیسى على نبینا و آله و علیهما السّلام در این زمان هم كافى و مكفى است؛ اگر حقّاً ایمان به خدا و روز جزا داشته باشد، و طبق نوامیس و احكام عقلیه و شریعت خود، به اعمال صالحه دست زند و از ظلم و ستم و تجاوز به حقوق اجتناب ورزد؛ اینچنین كسى جزء مستضعفان و یا مُلحَق به آنها و یا جزء مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ محسوب، و البتّه مورد مؤاخذه قرار نمى‌گیرد، گرچه مقام و درجه مسلمان و مؤمن را هم نخواهد داشت.
و بر همین اساس است كه عامّه در صورتى كه بغض اهل بیت را در دل نداشته باشند، ولى حقّانیت و ولایت حقّه حقیقیه الهیه حضرت مولى الكونین و إمام الثّقلین علىّ بن أبى طالب علیه السّلام هم بر آنان به ثبوت نپیوسته باشد؛ از در هشتم بهشت وارد آن مى‌شوند، و طبعاً با واردین از سائر درها از نقطه نظر مقام و منزلت