معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
150«خداوند از آنان راضى است، و آنان از خداوند راضى هستند. و خدا براى آنها بهشتهائى را كه از زیر درختان سر بهم آورده‌اش نهرهائى جارى است مهیا نموده است، كه در آنجاها بطور مخَلّد و ابدى مى‌مانند؛ و اینست فوز عظیم.»
و این عبارتِ رضایتِ طرفینى به لفظ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ، در چهار جاى از قرآن كریم آمده است: یكى در همین سوره توبه، و دیگرى در آیه ١١٩، از سوره ٥: مائده، و سوّمى در آیه ٢٢، از سوره ٥٨: مجادله، و چهارمى در آیه ٨، از سوره ٩٨: بینه.
در بهشت، همه مشتهیات فراهم است
باید دانست كه در بهشت چون عالم تجرّد و اطلاق است، مؤمنین هر چه بخواهند، و هر چه در تحت طلب و مشیت آنان قرار گیرد، و هر چه اشتها كنند، براى آنها حاضر و موجود است. یعنى به مجرّد درخواست باطنى و مشیت درونى، برایشان حاضر است؛ حال تا خواست و طلب و اشتهاى هر كس چه باشد.
لَهُمْ ما يَشاؤُنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ1.
«از براى آنهاست در نزد پروردگارشان هر چه را كه بخواهند؛ اینست پاداش نیكوكاران.»
وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ.2
«و در بهشت آن چیزى است كه نفوس بدان اشتها دارند، و چشمان از آن لذّت برند.»
- آيه ٣٤، از سوره ٣٩: الزّمر
- قسمتى از آيه ٧١، از سوره ٤٣: الزّخرف