معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
73يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ.1
«و اى بندگان خدا! بدانید كه هر كس تقواى خدا را پیشه سازد، خداوند براى او راه خلاصى و رهائى از فتنه‌ها قرار میدهد، و نورى را براى روشنگرى از تاریكى‌ها و ظلمت‌ها. و او را در آنچه نفس او بدان مائل است و اشتها دارد مخلَّد و جاودان میكند، و او را در نزد خودش در منزلگاه كرامت و تكریم منزل میدهد؛ در خانه‌اى كه خداوند براى خودش تهیه كرده است كه سایه آن خانه عرش اوست، و نور آن خانه بهجت اوست، و واردین و زائرین آن خانه فرشتگان او هستند، و مصاحبان و رفیقان آن خانه پیامبران و فرستادگان او مى‌باشند ...
بنابراین با انجام دادن أعمال صالحه سبقت بگیرید و مبادرت كنید تا با همسایگان خدا در خانه خدا باشید؛ همانها كه خداوند پیامبران و رسولانش را رفیق آنها قرار داده، و فرشتگانش را زائر و ملاقات كننده آنان نموده، و گوش‌هاى آنها را رفیع‌تر و منیع‌تر قرار داده از آنكه حتّى لحظه اى صداى ضعیف و خفىّ آتشى را بشنوند، و بدن‌هاى آنها را در حفظ و مصونیت قرار داده از آنكه سختى و تعب را حس كنند؛ و این فضل و رحمت خداست كه به هر كه بخواهد میدهد، و خداوند داراى فضل عظیمى است.»
للّه الحمد و له المنّة كه خداوند تبارك و تعالى ما را موفّق گردانید تا بحث در مسائل معاد را بدین منزل كه منزل بهشت است برسانیم. و
- «نهج البلاغة» خطبه ١٨١، طبع عبده مصر، ص ٣٤٧ و ص ٣٤٩