معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
87بهشت و جهنّم در حال حاضر آفریده شده هستند
از بسیارى از مباحث قبل، چون مسأله تجسّم أعمال، و عدم از بین رفتن چیزى در عالم تكوین، و مسأله معاد جسمانى دانستیم كه آنها فعلًا موجودند؛ و آیه مباركه در سوره یس:
قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ* بِما غَفَرَ لِي رَبِّي وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ.1
و آیه مباركه در سوره نوح:
مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً.2
صراحت بر این مطلب داشت. و اینك فقط به ذكر چند روایت اكتفا مى‌كنیم:
روایات وارده بر اینكه بهشت و جهنّم در حال حاضر موجودند
در «عیون أخبار الرّضا» و «أمالى» و «توحید» شیخ صدوق روایت میكند از علىّ بن إبراهیم، از پدرش، از هَروى؛ و در «احتجاج» شیخ طبرسى مرسلًا از هَرَوى روایت كرده است كه:
قالَ: قُلْتُ لِلرِّضَا عَلَیهِ السَّلَامُ: یا بْنَ رَسُولِ اللهِ! أَخْبِرْنِى عَنِ
- آيه ٢٦ و ٢٧، از سوره ٣٦: يس؛ اين آيه راجع به مؤمنِ به عيسى بن مريم است که چون به حمايت از رسولان او برخاست او را کشتند. و خداوند داستان او را بيان ميکند که: «به او گفته شد: در بهشت داخل شو! او گفت: اى کاش طائفه من ميدانستند که پروردگار من مرا آمرزيد و مورد کرامت خود قرار داد».
- صدر آيه ٢٥، از سوره ٧١: نوح؛ اين آيه راجع به قوم نوح است که بواسطه گناهان، خداوند آنان را دستخوش غرقه ساخت و خداوند بدينگونه بيان ميکند که: «به علّت گناهانشان غرق شدند، پس بلافاصله داخل در آتش شدند.»