
شرح فقراتی از دعای افتتاح
کتاب نفیس «شرح فقراتی از دعای افتتاح» اثر ذیقیمتِ حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، حاصل دهجلسۀ برجایمانده از فرمایشات ایشان در شرح دعای افتتاح میباشد، که در شبهای ماه رمضان در جمع رفقا و شاگردان سلوکی خویش، به شرح و تبیینِ اسرار و نکاتِ عرفانی و توحیدی این دعای شریف پرداخته بودند. طرح نکات عرفانی و توحیدی با بیان شیوا و روان، در قالب آیات و روایات شریفه، همراه با ذکر امثله و نمونههای عینی، با اتکا به مبانی عرفانی و حکمی، از خصوصیات این اثر ارزشمند است که قلوب تشنۀ حقیقت را سیراب نموده و پویندگان معرفت ناب را رهنما خواهد بود. مهمترین مطالب این اثر: • خدا که ارحمالراحمین است چرا کفار را عقاب میکند؟ • حکمت قصاص در اسلام • رفتار کریمانۀ امام سجّاد علیهالسلام در مرگ فرزندشان • کیفیت برخورد پیامبر با خطاکاران و معاندین • رحمت دو صورت دارد: محبتکردن و گوشمالیدادن • سریان رحمت واسعۀ پروردگار در بخشش خطاکاران و عقاب معاندین • معنای جمال و جلالالهی • صیقلدادن قلب یعنی اعتراف به عبودیّت و مسکنت • جاهلیّت یعنی پافشاری روی سنتهای ناشی از موهومات و خرافات • اهمیت تلاوت قرآن در نماز • توضیحی پیرامون احکام شرعی، عقلی و فطری • خلقت یعنی ظهور و تجلّی • معنای واحدبالصرافة به بیانی ساده • تبیین حقیقت وجود ربطی و فقری موجودات • قدرت حقیقی در خوشتنداری و غلبه بر هواینفس • قرب پروردگار به انسان در عین بُعد • کیفیت حضور خداوند در همۀ زمانها و مکانها • ظهور شهوات مادی، به صورت آتش در قیامت • تقدم مقام عبودیت بر مقام ولایت • صفات و خصوصیات عجیبِ امیرالمؤمنین علیهالسلام
شرح فقراتی از دعای افتتاح
23أعوذُ بِالله من الشّیطان الرّجیم
بسم الله الرّحمن الرّحیم
و صلَّی الله علیٰ محمّدٍ و آله الطّاهرین
و لعنةُ الله علیٰ أعدائهم أجمعین من الآنَ إلیٰ قیامِ یوم الدّین
إنشاءالله اگر خداوند علیّ أعلیٰ توفیق بدهد، شبها در این ماه مبارک رمضان دعای افتتاح1 را معنا میکنیم، و بعدش هم دعای أبوحمزۀ ثُمالی؛2 امّا اگر بخواهیم در معنا و تفسیر این دعا خیلی معطّل بشویم و خیلی بحث کنیم، آنوقت خیلی طول میکشد و دیگر نمیرسیم از دعای افتتاح تجاوز کنیم، و لذا یکقدری
- الإقبال بالأعمال الحسنة، سیّد بن طاووس، ج ١، ص ١٣٨:
«دعای افتتاح را محمّد بن أبیقرة با سند متّصل خود از سکونی نقل کرده است که سکونی میگوید: ”از احمد بن محمّد بن عثمان خواستم تا دعاهایی را که عمویش محمّد بن عثمان بن سعید عمری ـ که از نوّاب خاصّ حضرت بقیّةالله عجّل الله تعالی فرجه الشریف است ـ در ماه رمضان میخواند، برای من بیاورد؛ پس او دفتری با جلد قرمز رنگ آورد و این دعا در ضمن أدعیۀ آن دفتر بود.“» - الإقبال بالأعمال الحسنة، ج ١، ص ١٥٧:
«أبوحمزۀ ثمالی روایت کرد که امام سجّاد علیه السّلام در ماه رمضان تمام شب را نماز میخواندند، و چون هنگام سحر میشد این دعا را قرائت میفرمودند.»
- الإقبال بالأعمال الحسنة، سیّد بن طاووس، ج ١، ص ١٣٨:
