
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه «رساله لب اللباب» را که اولین دوره از درسهای اخلاقی و عرفانیِ علامه طباطبائی ـ قدّس سرّه ـ است به همراه تنقیحات و اضافاتی، به رشتۀ تحریر و تقریر درآوردهاند. این کتابِ نفیس به تصدیق اهل نظر دارای بیانی شیوا و جامعیتی در بیان مراتبِ نفس و ایمان، کیفیت سیروسلوک، و لزوم استمداد از تربیت استاد کامل میباشد که به سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی ترجمه شده و در برخی از دانشگاههای معروف و معتبر دنیا به عنوان منبع تدریس رواج یافته است. اهم مطالب مندرج: • مقام و منزلت انسان در عالم امكان • لزوم حرکت انسان به سمت خدا با تمام شراشر وجود • ضرورت حركت در مسير عرفان و توحيد و فراگیری علوم باطنی • فرق مكتب توحيد با ساير مكاتب؛ و علل معارضه با آن • سیر و سلوک در اصطلاح عرفا • آثار مراقبه در وجود سالک و مراحل آن • لزوم التزام سالک به امور شرعی • راه شناخت استاد کامل و لزوم استمداد از او • شرح تفصيلى عوالم دوازدهگانۀ مقدّم بر عالم خلوص • شرح تفصیلی طریق و کیفیت سیر و سلوک • نفس سلوک و فناء در ذات احديّت، تنها هدف سالک • طریقۀ احراق تنها راه وصول به حقیقت • نفی خواطر یکی از مهمّات وصول به مقصد و مطالب نفیس دیگری كه اطّلاع بر آنها مسير حركت سالك را روشنتر، استقامت او را بيشتر، عزم و اراده او را راسختر و وى را در مقابله با وسوسۀ خنّاسان محفوظ و مصون خواهد داشت.
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
40موجودات یافتم به طورى که حضور همۀ آنها را بالعیان مشهود خود مىدیدم، ولى این حال بیش از یک لحظه دوام نداشت».
البتّه مانع از دوام و استمرار این حال همانا اشتغالات به تدابیر بدن است و حصول تمامیّت این مراتب بعد از ترک تدبیر بدن است. عارفى از عرفاء هند به نام شیخ ولىّ الله دهلوى در کتاب خود به نام «هَمَعات» چنین گوید: به من آگاهانیدند که فراغ از آثار نشئه مادّیّه پس از گذشت پانصد سال از عبور عالم مادّه و مرگ صورت مىگیرد، و این مدّت مطابق با نصف روز از ایّام ربوبى است، لِقَولِهِ عَزَّ مِنْ قائلٍ:
وَ إِنَّ یَوْمًا عِنْدَ رَبِّکَ کَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ.1
البتّه معلوم است که سایر درجات و فیوضات این عالم بىحدّ و نهایت است چون پایه و اساس وضع الفاظ بر پایۀ احتیاجات بشرى بوده است و در اثر توسعۀ احتیاجات دائرۀ وضع الفاظ وسیعتر شده است لذا بیان حقائق انوار تجرّدیّۀ عوالم ربوبى در قالب الفاظ غیر ممکن است و هر چه از آنجا گفته شود اشاره و کنایه بوده نمىتواند آن حقیقت عالیه را در افهام تنزّل دهد.
نارسا بودن الفاظ در بیان حقایق انوار تجردیّه و عوالم ربوبی
بشر مادّى که به نصّ اخبار اَنْتَ فی أظْلَمِ الْعَوالم در تاریکترین عوالم از عوالم الهیّه که همین عالم مادّه است زندگى
- آیۀ ٤٧، از سورۀ ٢٢: حجّ:[و حقّاً یک روز نزد پروردگار تو مانند هزار سال از سالهائى است که شما مىشمارید].
