
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه «رساله لب اللباب» را که اولین دوره از درسهای اخلاقی و عرفانیِ علامه طباطبائی ـ قدّس سرّه ـ است به همراه تنقیحات و اضافاتی، به رشتۀ تحریر و تقریر درآوردهاند. این کتابِ نفیس به تصدیق اهل نظر دارای بیانی شیوا و جامعیتی در بیان مراتبِ نفس و ایمان، کیفیت سیروسلوک، و لزوم استمداد از تربیت استاد کامل میباشد که به سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی ترجمه شده و در برخی از دانشگاههای معروف و معتبر دنیا به عنوان منبع تدریس رواج یافته است. اهم مطالب مندرج: • مقام و منزلت انسان در عالم امكان • لزوم حرکت انسان به سمت خدا با تمام شراشر وجود • ضرورت حركت در مسير عرفان و توحيد و فراگیری علوم باطنی • فرق مكتب توحيد با ساير مكاتب؛ و علل معارضه با آن • سیر و سلوک در اصطلاح عرفا • آثار مراقبه در وجود سالک و مراحل آن • لزوم التزام سالک به امور شرعی • راه شناخت استاد کامل و لزوم استمداد از او • شرح تفصيلى عوالم دوازدهگانۀ مقدّم بر عالم خلوص • شرح تفصیلی طریق و کیفیت سیر و سلوک • نفس سلوک و فناء در ذات احديّت، تنها هدف سالک • طریقۀ احراق تنها راه وصول به حقیقت • نفی خواطر یکی از مهمّات وصول به مقصد و مطالب نفیس دیگری كه اطّلاع بر آنها مسير حركت سالك را روشنتر، استقامت او را بيشتر، عزم و اراده او را راسختر و وى را در مقابله با وسوسۀ خنّاسان محفوظ و مصون خواهد داشت.
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
42لهذا خود نیز در آخر اعتراف مىنمودند که بیان حقایق آن عوالم قابل توصیف نیست.
دوّم: سلسلهاى از مردم که به متابعت راه انبیاء تشرّفِ ادراکِ این حقایق و فیوضات به قدرِ اختلاف و استعدادات نصیبشان شده است. اینان نیز سخن در پردۀ استعاره و تمثیل گفتهاند.
عالم خلوص و اقسام آن
باید دانست که وصول بدین مقامات و درجات بدون اخلاص در راه حقّ صورت نبندد و تا سالک به منزل مخلَصین نرسد کشف حقیقت چنانکه باید براى او نخواهد شد.
بدانکه اخلاص و خلوص بر دو قسم است: اول: خلوص دین و طاعت از براى خداى تعالى. دوم: خلوص خود را از براى او. و دلالت بر اوّل دارد کریمۀ شریفۀ: وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ.1 و بر دوم دلالت دارد کریمۀ شریفۀ: إِلَّا عِبادَ اللهِ الْمُخْلَصِينَ2. و حدیث نبوى مشهور: مَنْ أخْلَصَ لِلهِ أ رْبَعینَ صَبَاحًا ظَهَرَتْ یَنابیعُ الْحِکْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ إلی لِسانِهِ3 دلالت بر قسم دوم دارد.
یعنى کسى بدین مرحله مىرسد که خود را براى خداى تعالى
- آیۀ ٥، از سورۀ ٩٨: بیّنة:[و مأمور نشدهاند جز اینکه خداوند را به گونهاى بپرستند که دین را براى وى خالص کرده باشند].
- آیۀ ٤٠، از سورۀ ٣٧: صافّات:[جز بندگان پاک شده و خالصشدۀ خدا].
- [هر کس چهل روز( خود و عمل خود را) براى خدا خالص کند، چشمههاى حکمت از قلبش به سوى زبانش جریان یافته و ظاهر شود].
