رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
علامه آیت‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه «رساله لب اللباب» را که اولین دوره از درسهای اخلاقی و عرفانیِ علامه طباطبائی ـ قدّس سرّه ـ است به همراه تنقیحات و اضافاتی، به رشتۀ تحریر و تقریر درآورده‌اند. این کتابِ نفیس به تصدیق اهل نظر دارای بیانی شیوا و جامعیتی در بیان مراتبِ نفس و ایمان، کیفیت سیروسلوک، و لزوم استمداد از تربیت استاد کامل می‌باشد که به سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی ترجمه شده و در برخی از دانشگاه‌های معروف و معتبر دنیا به عنوان منبع تدریس رواج یافته است. اهم مطالب مندرج: • مقام و منزلت انسان در عالم امكان • لزوم حرکت انسان به سمت خدا با تمام شراشر وجود • ضرورت حركت در مسير عرفان و توحيد و فراگیری علوم باطنی • فرق مكتب توحيد با ساير مكاتب؛ و علل معارضه با آن • سیر و سلوک در اصطلاح عرفا • آثار مراقبه در وجود سالک و مراحل آن • لزوم التزام سالک به امور شرعی • راه شناخت استاد کامل و لزوم استمداد از او • شرح تفصيلى عوالم دوازدهگانۀ مقدّم بر عالم خلوص • شرح تفصیلی طریق و کیفیت سیر و سلوک • نفس سلوک و فناء در ذات احديّت، تنها هدف سالک • طریقۀ احراق تنها راه وصول به حقیقت • نفی خواطر یکی از مهمّات وصول به مقصد و مطالب نفیس دیگری كه اطّلاع بر آنها مسير حركت سالك را روشنتر، استقامت او را بيشتر، عزم و اراده او را راسختر و وى را در مقابله با وسوسۀ خنّاسان محفوظ و مصون خواهد داشت.
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
44ذاتى برسد و بدین فیض عُظمى نائل گردد داراى آثار و خصوصیّاتى خواهد بود که دیگران از آن بى‌نصیب و بهره‌اند.
آثار و خصوصیّات مقام اخلاص
اوّل آنکه به نصّ کریمۀ قرآنیّه دیگر شیطان را به هیچ وجهِ من الوجوه برایشان تسلّط و اقتدارى نیست:فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ـ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ1. بدیهى است که این استثناء تشریعى نیست بلکه به واسطۀ اقتدار ذاتى مُخلَصین در مقام توحید، دیگر شیطان را قدرتى نبوده و به علّت ضعف و ناتوانى خود نمى‌تواند در این مرحله به آنان دست یابد. بارى چون مخلَصین خود را براى خدا خالص نموده به هر چیز که مى‌نگرند خدا را مى‌بینند، و شیطان به هر قسم و کیفیّتى بر ایشان ظهور کند باز با نظر الهى در آن شى‌ء مى‌نگرند و استفادۀ الهیّه مى‌کنند، لهذا شیطان از اوّلِ امر نزد این طایفه اعتراف به عجز و مسکنت خود نموده و سپر مى‌اندازد و الاّ شیطان ذاتش براى اِغواءِ بنى‌آدم است و کسى نیست که بخواهد به کسى ترحّم نموده و دست از اضلال او بردارد.
دوّم، این گروه از محاسبۀ محشرآفاقی وحضور در آن عرصه معاف و فارغ هستند. در قرآن کریم وارد است که:
وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ مَنْ
- آیۀ ٨٣، از سورۀ ٣٨: ص:[پس به عزّتت سوگند مى‌خورم که البتّه همه را گمراه مى‌کنم جز بندگان پاک شده و خالص‌شدۀ تورا].