کتاب شریف «مهر تابناک» اثری نفیس پیرامون احوالات و زندگی و اخلاقیات یگانۀ دهر، عارف کامل و سالک واصل حضرت آیة‌اللَه حاج سیدعلی قاضی طباطبائی، برگرفته از آثار حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی و فرزند بزرگوارشان حضرت آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّهم می‌باشد. از آنجا که تتبّع و مطالعه در احوال اولیای دین، موجب تشویق و تحریک نفس به سمت تعالی و فلاح است و انسان را از تعلق به کثرات دنیوی باز می‌دارد، اطلاع بر سیره و سلوک علمی و عملیِ عارفی چون حضرت آیة‌اللَه حاج سید علی قاضی رضوان‌اللَه‌علیه که حائز جامعیت بین ظاهر و باطن می‌باشد، می‌تواند راهگشای سالکان الی اللَه و مشتاقان حریم معبود باشد. و نظر به اینکه، این دو عارف بزرگ؛ حضرت علامه و فرزند بزرگوارشان، به مناسبت‌های مختلف شمّه‌ای از احوالات و تاریخ حیات پربرکت مرحوم قاضی را جهت تبیینِ مطالب متعالیِ مکتب عرفان بهره برده‌اند مناسب دیده شد، این مطالب ارزنده در مجموعه‌ای جمع‌آوری و در اختیار مشتاقان معرفت و رهجویان مسیر حقیقت قرار گیرد. مهم‌ترین مباحث این اثر: • جامعیت مرحوم قاضی در دو جنبه ظاهر و باطن • تحول احوال مرحوم خوئی به‌واسطۀ شاگردی مرحوم قاضی • وجوب تهذیب نفس در کنار اشتغال به علوم دینی • فرق عمده بین عارف‌باللَه و غیر عارف • شرحی از احوال برخی شاگردان مرحوم قاضی • روش تفسیر آیه به آیه از آموزه‌های مرحوم قاضی • فتح باب تجلیات ذاتیّۀ مرحوم قاضی توسط حضرت اباالفضل علیه‌السلام • تأثیر کلام ملکوتی مرحوم قاضی در نفوس • برخی مبانی عرفانی مرحوم قاضی • سیره عملی و دستورالعمل‌های مرحوم قاضی
مهر تابناک
269آن خودداری می‌کردم، و مرحوم قاضی از مطالب دیگر سخن به میان می‌آوردند.»1و2
فتوحات محییالدّین به منزله شرح تائیّۀ ابن‌فارض است
علاّمه طباطبایی، رضوان الله علیه:
«ابن‌فارض انصافاً در رقاء و علوّ درجه شعری و رسانیدن مطالب عرفانی بیداد می‌کند و حقّاً می‌توان گفت که ابن‌فارض در عرفان و شعر عرب، به مثابۀ حافظ شیرازی در عرفان و شعر فارسی است. ابن‌فارض در عرفان و شعر عرب بی‌مانند است؛ همان‌طور که حافظ شیرازی در عرفان و شعر پارسی مانند ندارد.
فقط اشعار تائیۀ ابن‌فارض بین هفتصد بیت و هزار است، و انصافاً عالی و راقی سروده است.
مرحوم استاد ما حاج میرزا علی آقا قاضی ـ رضوان الله علیه ـ می‌فرمود:
”ابن‌فارض شاگرد محییالدّین بوده است، روزی محییالدّین به ابن‌فارض گفت: شما شرحی برای قصیدۀ تائیّۀ خود بنویسید!
ابن‌فارض در جواب می‌گوید: شیخنا! این فتوحات مکّیّۀ شما شرح تائیّۀ ابن‌فارض است.“»3
کلام مرحوم قاضی مبنی بر تشیّع ابن‌فارض مصری
ابن‌فارض می‌گوید:
- روح مجرّد، ص ٣٤٢.
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون شخصیّت والای محییالدّین عربی ـ رضوان الله علیه ـ رجوع شود به روح مجرّد، ص ٣٠٩؛ افق وحی، ص ٦٥٦ و ٦٨٣؛ اسرار ملکوت، ج ١، ص ٣١٢؛ مطلع انوار، ج ٣، بخش محییالدّین عربی؛ ج ٥، بخش فلسفه و عرفان.
- مهر تابان، ص ٢٦٣؛ روح مجرّد، ص ٣٤٧.