رساله بدیعه

مهر و نفقه دادن به زن. سپس قصّه سعد و همسرش (شأن نزول آیه) را ذكر مى‌كند و مى‌گوید (فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ‌) زنان صالحه، مطیع خداوند و ادا كننده حقوق همسران (شوهران) هستند.

 (حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ‌) حافظ شئون و موجبات غیبت شوهرانند، یعنى در غیبت شوهر آنچه را كه حفظش از ناموس خود و مال شوهر واجب است حفظ مى‌كنند و از آن حضرت علیه الصلوة و السلام است كه: بهترین زنان كسى است كه چون به او مى‌نگرى شادمانت كند، و چون او را فرمان دهى ترا اطاعت كند، و اگر از او غایب شوى مال و نفس خود را براى تو حفظ نماید، و این آیه را قرائت فرمود (الرِّجالُ ...) و گفته مى‌شود: یعنى اسرار شوهر را حفظ كنند.¹

حاشیه شیخ زاده بر تفسیر «بیضاوى»

 و در حاشیه‌اى كه شیخ زاده بر تفسیر «بیضاوى» نوشته است، مى‌گوید: در مورد گفته بیضاوى (كه مردان بر زنان قیام حكّام را نسبت به رعایا دارند) از صیغه قوّام استفاده شده است، كه اسم مبالغه است براى كسى كه قیام بكارى داشته و مسلّط بر آن و نافذ الحكم در آن زمینه باشد، كه گوئى امیر بر اوست، و قَوّام‌ و قَیم‌ هر دو داراى یك معنى هستند و قَوّام رساتر است و مرد قیم به حفظ مصالح و تدبیر امور زن و ساعى و كوشا در حفظ و نگاهدارى و پاسدارى از زن است.

 و در مورد ﴿قانِتاتٌ﴾ یعنى زنان مطیع مى‌گوید: و اطاعت در اینجا اعمّ از اطاعت خداوند و شوهران است، ﴿فَالصَّالِحاتُ﴾ جمع مُحلّاى به الف و لام حمل بر استغراق مى‌شود و دلالت مى‌كند كه هر زن صالحه‌اى همواره و دائماً باید مطیع خداوند و همچنین همسر باشد و این كه در غیبت شوهر حافظ واجبات زمان غیبت او (كه براى خود زن وضع شده است) باشد، و مقصود آیه امر است با زبان اخبار (خبر دادن)، و از آن دانسته مى‌شود كه زن، صالحه نخواهد بود مگر اینكه مطیع خداوند متعال و شوهر باشد در حضور او، و نگهدارى حق همسر و حرمت و