امام شناسی ج4

كند (یعنی از نفس و قلب گذشته و در خود وجودی نمی‌بیند و دلی ندارد كه در صدد پاكی و نظافت آن باشد، او دائماًّ ناظر جمال حقّ و تجلّیّات اوست و محو در شعاع صفات و اسماء و فانی در ذات مقدس اوست)».

 و لیكن علّامه طباطبائی از «معانی الاخبار» صدوق از حضرت صادق علیه السّلام بدین قسم روایت كرده‌اند كه: الظالم يحوم حوم نفسه، و المقتصد يحوم حوم قلبه، و السابق بالخيرات يحوم حوم ربه‌¹.

 «ستمگر به نفس دور نفس خود می‌چرخد، و مقتصد دور قلب خود می‌گردد، و سابق به خیرات دور خدای خود طواف می‌كند». و در هر دو صورت مراد و مفهوم یكی است.

امام، بنده برگزیده از میان بندگان است‌

 و محمّد بن عباس ابن ماهیار كه از موثّقین است در تفسیر خود از ابی اسحاق سبیعی روایت كرده است كه گفت:

 خرجت حاجا فلقيت محمد بن علی عليهما السلام فسالته عن هذه الآية:

 ﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا﴾

 فقال: ما يقول فيها قومك يا ابا اسحاق ـ يعنی اهل الكوفة ـ ؟ قال: قلت: يقولون انها لهم، قال: فما يخوفهم اذا كانوا من اهل الجنة؟ قلت: فما تقول انت جعلت فداك؟ قال: هی لنا خاصة يا ابا اسحاق اما السابقون بالخيرات فعلی و الحسن و الحسين عليهم السلام و الامام منا، و المقتصد فصائم بالنهار و قائم بالليل، و الظالم لنفسه ففيه ما فی الناس و هو مغفور له. يا ابا اسحاق بنا يفك اللَه رقابكم و يحل رباق الذل من اعناقكم و بنا يغفر اللَه ذنوبكم، و بنا يفتح و بنا يختم، و نحن كهفكم ككهف اصحاب الكهف، و نحن سفينتكم كسفينة نوح، و نحن باب حطتكم كباب حطة بنی اسرائيل‌².