امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبه‌های روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت می‌باشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیه‌السلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچ‌گاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیه‌السلام است
امام شناسی ج4
22«تمام پیغمبران یكصد و بیست هزار نفرند كه از آنها پنج نفر أُولواالعزم (صاحب شریعت و كتاب آسمانی) هستند: نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و محمّد ـ كه درود و صلوات خدا بر محمّد و بر آنان باد ـ. و محمد وارث علوم جمیع انبیاء و پیغمبران مرسل است و علی بن أبی‌طالب موهبت و بخششی است كه خداوند به محمد عنایت كرده است و او وارث علوم تمام پیغمبران و اوصیای آنان است.»
و از «كافی» و «بصائر الدّرجات» با اسناد خود از ضُرَیس كنانی روایت كنند كه گوید: «من نزد حضرت صادق علیه السّلام بودم و در حضور آن حضرت ابو بصیر نیز بود، حضرت فرمودند: داود پیغمبر علوم تمام پیغمبران قبل از خود را ارث برد، و سلیمان فرزندش تمام علوم داود را ارث برد، و ما ائمه اهل بیت تمام علوم محمد صلی اللَه علیه و آله و سلم را ارث بردیم، و صُحُف ابراهیم و الواح حضرت موسی نزد ماست. ابو بصیر عرض كرد: منظور از صحف ابراهیم و الواح موسی همین علم است (كه برای مردم بیان می‌كنید)؟ حضرت فرمود: ای ابا بصیر این علوم را كه بیان می‌كنیم در هر شب و روز، روز به روز و ساعت به ساعت تازه برای ما پیدا می‌شود (لیكن آن صحف و الواح حقیقت دیگری است كه به نحو كلیّت در وجود ما قرار گرفته و قابل تغییر و حدوث نیست و این علوم روزانه از آن معدن و منبع سرازیر می‌گردد).»
و از «بصائر الدّرجات» نظیر این روایت از ایّوب بن نوح و محمّد بن عیسی از صَفوان روایت شده است1 و از «كافی» از ابن مسكان از ابو بصیر از حضرت صادق علیه السّلام روایت است كه آن حضرت فرمود:
ای ابا محمد ان اللَه عز و جل لم يعط الانبياء شيئا الا و قد اعطاه محمدا جميع ما اعطی الانبياء، و عندنا الصحف التی قال اللَه عز و جل: ﴿صحف ابراهيم و موسى﴾. قلت: جعلت فداك هی الالواح؟ قال: نعم2
حضرت فرمود: «ای ابا محمد خداوند عزّوجّل هیچ علمی و موهبتی به پیغمبران نداده است مگر آنكه تمام آنها را مجموعا به محمد صلی اللَه علیه و آله و سلم داده است، و صحفی كه خداوند می‌فرماید: «صحف ابراهیم و موسی» در نزد ماست. عرض كردم: فدایت شوم آیا آن صحف، الواح است؟ فرمود: بلی.»
و از «كافی» از هارون بن جهم روایت است كه او گفت: از مردی از
- «بحار الانوار» ج ٦ ص ٢٢٦.
- همان.