امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبه‌های روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت می‌باشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیه‌السلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچ‌گاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیه‌السلام است
امام شناسی ج4
36می گذارند، چون سؤال كردیم فرمودند: یكی از آنها برادرم جعفر و دیگری خضر علیه السّلام است. و با هر یك از آن دو هفتاد صفّ از ملائكه و در هر صفّی هزار هزار ملك بودند». (حضرت سلمان را در قبر گذاشتند و خاك بر او انباشتند و سپس به مدینه مراجعت كردند و هنوز سپیدی صبح ظاهر نشده بود). و أبو الفضل تمیمی در این قضیّه گوید:
سَمِعْتَ مِنّی يَسيراً فی عَجائِبِهِ *** وَ كُلّ امرِ عَلِیٍّ لَمْ يَزَلْ عَجبَاً «تو از من مقدار كمی از عجائب علیّ بن أبی‌طالب شنیدی، و تمام امور علی همیشه عجیب بوده است».
ادَرَيْتَ فی لَيْلَة سارَ الوَصِیُّ الَی *** ارْضِ الْمَدائِنِ لَمّا انْ لَها طُلِبا «دانستی كه در یك شب وصیّ رسول خدا چون دعوت شده بود از مدینه به سرزمین مدائن آمد».
فَالْحَدَ الطُّهْرَ سَلْماناً وَ عادَ الَی *** عِراصِ1 يَثْرِبَ وَ الاصباحُ مَا قَرُبا «پس بدن طاهر سلمان را در میان قبر جای داد و سپس قبل از آنكه صبح طلوع كند به سرزمین مدینه برگشت».
كَاصِفَ قَبْلَ رَدَّ الطَّرفِ مِن سَبَا *** بِعَرْشِ بِلْقَيْسِ وَافَی يَخْرُقُ الحُجُبا «مانند آصف بن برخیا وصّی سلیمان بن داود كه قبل از یك چشم بر هم زدن و یك مژگان بر هم نهادن از شهر سبا تخت بلقیس را برای سلیمان آورد و موانع و حجابها را پاره كرد».
فِی آصِفَ لَمْ تَقُلْ ءانَتَ بَلی *** انَا بِحَيْدَرِ غالٍ اورِدُ الكَذِبا؟ «درباره آصف بن برخیا مگر تو تصدیق نكردی لیكن می‌گوئی كه من درباره أمیر المؤمنین علیّ بن أبی‌طالب حیدر غلوّ كرده‌ام و مطالب دروغ را آورده‌ام»؟
ان كانَ احْمدُ خَیْرَ المُرْسَلِينَ فَذَا *** خَيرُ الوَصِّيّنَ اوْ كُلُّ الحَدِيثِ هَبا «اگر آصف بن برخیا كه وصیّ سلیمان است بتواند عرش بلقیس را در كمتر از یك چشم بهم زدن از شهر سبا حاضر كند پس احمد خاتم الانبیاء و المرسلین است و
- عرصه: صحن حیاط منزل را گویند، و هر زمینی را كه در آن ساختمان نباشد عرصه گویند و جمع آن عِراص اعراص عَرَصات آید.