امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبه‌های روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت می‌باشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیه‌السلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچ‌گاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیه‌السلام است
امام شناسی ج4
84و حنین و خیبر و سایر مناقب را از قبیل نزول آیه تطهیر و مباهله و سوره هَل أتی و سَدّ أبواب و حدیث منزلت و حدیث غدیر و غیر ذلك بیان می‌كند تا آنكه می‌گوید:
أَيُّهَا الرّاكِبُ المُجِدُّ رُوَيداً *** بِقُلوُبٍ تَقَلَّبَتْ فِی جَواها إن تَرَائَتْ أرْضُ الغَريَّينِ فَاخْلَع *** وَ اخْلَعِ النَّعْلَ دُونَ وَادی طُواها وَ إذا شِمْتَ قُبَّة العالَمِ الاعلَی *** وَ أنوارَ رَبِّها تَغشاها فَتَواضَع فَثَمَّ دَارَهُ قُدْسٍ *** تَتَمَنَّی الافلاكُ لَثْمَ تَرَاها قُلْ لَهُ وَ الدُّمُوعُ سَفْحَ عَقِيقٍ *** وَ الجَوی تَصْطَلی بِنارِ غَضاها يَا بنَ عَمِّ المُصطَفی أنتَ يَدُ اللَهِ *** الَّتی عَمَّ كُلَّ شَی‌ءٍ نَداها أنتَ قُرآنُهُ القَديمُ وَ أوصا *** فُكَ آياتُهُ الَّتی أوحاها حُسْبُكَ اللَهُ فی مَآثِرَ شَتّی *** هِیَ مِثْلُ الاعدادِ لا تَتَناهی أنتَ بَعْدَ النَّبِیِّ خَيْرُ البَرايا *** وَ السَّما خَيْرُ ما بِها قَمَراها لَكَ ذاتٌ كَذاتِهِ حَيثُ لَولا *** أنَّها مِثْلُها لَما آخاها قَدْ تَراضَعتُما بِثَدیِ وِصال *** كانَ مِن جَوهَرِ التَّجَلّی غَذاها يَا عَلِیُّ المِقدارُ حَسبُكَ لا هُو *** تِيَّة لا يُحاطُ فی عُلياها لَكَ نَفْسٌ مِن جَوهَرِ الُّطف صيغَتْ *** جَعَلَ اللَهُ كُلَّ نَفسٍ فِداها كُلُّ ما فِی القَضاء مِن كائناتٍ *** أنتَ مَولی بَقائها وَ فَناها يا أخا المُصطَفی لَدَیَّ ذُنوبٌ *** هِیَ عَيْنُ القَذی وَ أنتَ جَلاها يا غِياثَ الصَّريخِ دَعْوَة عَافٍ *** لَيْسَ إلّا ك سَامِعٌ نَجواها كَيفَ تَخْشَی العُصاة بَلوَی المَعاصی *** وَ بِكَ اللَهُ مُنقِذٌ مُبتلاها لَكَ فی مُرتَقَی العُلی وَ المَعالی *** دَرَجاتٌ لا يُرتَقی أدناها1 ٢٢ ـ ای محمل داری كه دل‌هائی را كه از شدّت وجد و عشق دگرگون شده است با خود با جدّ و جهدی حمل می‌كنی، قدری آهسته‌تر بران.
٢٣ ـ اگر زمین نجف پدیدار شد خضوع كن و در وادی طوای آن كه می‌خواهی داخل شوید نعل خود را درآور.
٢٤ ـ و چون نظر دوختی بر قبّه و بارگاه عالم اعلی، و أنوار حضرت پروردگار
- دیوان ازری