امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبه‌های روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت می‌باشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیه‌السلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچ‌گاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیه‌السلام است
امام شناسی ج4
87خَلَقَ اللَهُ آدَمَ مِن تُرَابٍ *** فَهُوَ ابنٌ لَهُ وَ أنتَ أبُوهُ1 ١ ـ ای پدر اوصیاء رسول اللَه، مقام تو و منزله تو نسبت به طَه، آن است كه دامادِ او هستی، و پسر عمّ او هستی، و برادر او هستی.
٢ ـ از برای خدا در درجات و مقامات عالی تو اسراری است كه اكثر عالَمیان آنرا نمی‌دانند.
٣ ـ تو در انتهای دوره عالم خلقت، پدر دوّمین برای موجودات هستی، و پدران این دوره، فرزندان آن محسوب می‌شوند.
٤ ـ خداوند آدم را از خاك آفرید، و بنابراین آدم، پسر خاك است، و تو پدر خاك هستی، و تو أبوترابی.
و آیة اللَه علّامه حاج سیّد اسماعیل شیرازی پسر عموی آیة اللَه سیّد الطّائفة حاج میرزا محمّد حسن شیرازی ـ أعلی اللَه مقامهما ـ قصیده‌ای در میلاد و مدح أمیرالمؤمنین علیه السّلام گفته است بسیار غرّاء و ما چند قطعه از آنرا نقل می‌كنیم:
إنْ يَكُنْ يُجْعَلُ لِلّهِ البَنُون *** وَ تَعالَی اللَهُ عَمّا يَصِفُونَ ١ فَوَليدُ الْبَيْتِ احْری أنْ يَكُون *** لِوَلِیِّ الْبَيْتِ حَقّاً وَلَداً ٢ هُوَ بَعْدَ المُصْطَفی خَيرُ الوَری *** مِن ذُرَی العَرْشِ إلی تَحْتَ الثَّری ٣ قَدْ كَستْ عَلْياؤهُ امَّ القُری *** عزه تحمی حماها ابدا ٤ لا عُزَيرٌ؛ لا؛ و لا ابنُ مَريَم *** حَيثُ لَا يَدْنُوه مَن لَم يُحْرِم ٥ سَبَقَ الكَون جَميعاً فِی الوُجود *** وَ طَوی عالَمَ غَيبٍ وَ شُهُود ٦ كُلُّ مَا فِی الكَوْن مِن يُمْنَاهُ *** جُود إذ هُوَ الكائِنُ لِلّهِ يَدا ٧ سَيِّدُ حَازَتْ بِهِ الفَضْل مُضَر *** بِفخارٍ قَدْ سَما كُلَّ البَشَر ٨ وَجْهُهُ فِی الفَلَكِ العُليا قَمَر *** فَبِهِ لا بِالنُّجومِ يُهْتَدی ٩ وَ يَدُ اللَهِ مُدِرُّ الانعُمِ *** نَحْوَ مَعْناهُ لِنَيْلِ المُغْنَمِ ١٠2 ١ ـ اگر بنا بشود كه برای خداوند، پسرانی قرار داده شود ـ و البتّه خداوند بالاتر و منیع‌تر است از آنكه او را به صفات بشری توصیف می‌كنند.
- «سفینة البحار» ج ٢ ص ٢٣١.
- «سفیة البحار» ج ٢ ص ٢٣٠.