مطلع انوار ج3
احوالات و آثار بزرگان و عرفاء باللَه
جلد سوم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، قسمت دوم از موضوعِ «احوالات و آثار بزرگان و عرفاء بالله» می‌باشد که برای استفادۀ هر چه بیشترِ جامعۀ علم و معرفت از احوالات و حکایات بزرگانِ اهل معرفت، به رشتۀ تحریر درآمده است. • اهم مباحث این مجلّد، شاملِ مختصری از ترجمه و تذکرۀ برخی دیگر از اولیای الهی و بزرگانِ علم و معرفت همچون آیت الله ملاحسینقی همدانی و آیت الله سید احمد کربلائی و دیگر عرفا ـ قدّس الله اسرارهم ـ بوده، و همچنین شاملِ شرح احوالِ برخی بزرگان و شخصیتهای تأثیر گذار در جامعه و تاریخ، همچون سید جمال الدین اسد آبادی و احمد شاه قاجار و غیره می‌باشد. اهم مباحث این جلد: ترجمه و تذکرۀ عدّه‌ای از بزرگان و علماء و برخی از شخصیّت‌های تأثیرگذار در جامعه و زمان خود.
مطلع انوار ج3
162کاشان برای او به نجف اشرف فرستاد:
ألا قُل لِسُکّانِ دارِ الْحَبیبِ1 *** هَنیئًا لَکُم فی الجَنان ِالخُلودُ أفِیضُوا علینا مِنَ الماءِ فَیضًا *** فَنَحنُ عِطاشٌ و أنتم وُرودٌ و مرحوم بحر العلوم این سه بیت را انشاء نموده و از نجف اشرف برای او به کاشان فرستاد:
ألا قُل لِمَولیً یَرَی من بَعیدٍ *** دِیارَ2 الحَبیِبِ بِعَینِ الشُّهُود لک الفضلُ من غائبٍ شاهدٍ *** علی شاهدٍ غائبٍ بالصُّدُود فَنَحنُ عَلَی الماءِ نَشْکُوا الظَّمًا *** و فُزتُم علی بُعْدکم بِالوُرُود در کتاب وفیات العلماء یا دانشمندان اسلامی صفحه ١٥١، گوید:
مرحوم بحرالعلوم دوازده بند اشعار در مصائب اهل البیت سروده است که بعضی از آنها است:
قامت قیامةُ أهلِ البیتِ و انکَسَـرتْ *** سُفْنُ النَّجاةِ و فیه العِلمُ و العَمَلُ هذا مُصَابُ الشَّهیدِ الْمُسْتَضامِ و مَن *** فوقَ السَّماواتِ قد قامَتْ مَئاتِمُهُ سِبْطُ النَّبِیِّ أبی الأطهار والِدُهُ *** کَرَّار مَولـًی أقَامَ الدِّینَ صارِمُهُ حُزنٌ طویلٌ إلی أن یَنجلِی أبَداً *** حتّی یَقُومَ بأمرِ اللهِ قائمُهُ و در تاریخ سامرّاء، جلد ٢، صفحه ١٧٢، گفته است:
- ـ آیة الله حاج شیخ حسن حسن‌زادۀ آملی در مقاله‌ای که دربارۀ علاّمه آیة الله نراقی نوشته‌اند، از مجموعۀ مقالات خود، در ص ١٩٧ به جای «دار الحبیب»، لفظ «دار الحِمی» را ضبط نموده‌اند، و چون در جواب علاّمه بحرالعلوم کلمۀ «جمال الحبیب» آمده است، به نظر حقیر استعمال لفظ «دار الحِمی» به جهت عدم تکرار أنسب است.
- ـ جناب محترم آقای حسن نراقی در مقدّمه‌ای که بر کتاب جدّشان مرحوم ملاّمهدی نراقی نوشته‌اند و آن کتاب به نام قرّة العیون است در ص ٤٦، ضبط این کلمه را «جمالَ الحبیب» ذکر کرده‌اند و از جهت معنی این ضبط انسب است.